Audiencja generalna, 1 marca 2006 r.

Liturgią Środy Popielcowej rozpoczynamy dzisiaj czterdziestodniowy okres Wielkiego Postu, który doprowadzi nas do Triduum Paschalnego, pamiątki Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Pana, do serca Misterium naszego zbawienia. Jest to sprzyjający czas, w którym Kościół wzywa chrześcijan, aby lepiej uświadomili sobie odkupieńcze dzieło Chrystusa oraz w głębszy sposób przeżywali własny chrzest. W tym okresie liturgicznym Lud Boży już od najdawniejszych czasów karmi się obficie Słowem Boga, aby umocnić się w wierze, na nowo przemierzając całą historię stworzenia i odkupienia.
Czterdziestodniowy Wielki Post zawiera niewątpliwą siłę wyzwalającą. Przywołuje bowiem pewne wydarzenia, które odmierzały życie i historię Starego Izraela, przypominając również nam ich wzorcową wartość: myślimy na przykład o czterdziestu dniach potopu, który kończy się aktem przymierza między Bogiem a Noem, o czterdziestu dniach pobytu Mojżesza na górze Synaj, po którym otrzymał tablice Prawa. Okres Wielkiego Postu chce nas zachęcić przede wszystkim do przeżycia na nowo, razem z Jezusem, czterdziestu dni przez Niego przeżytych na pustyni, na modlitwie i poście przed rozpoczęciem przez Niego publicznej misji. Również i my podejmujemy dziś wędrówkę refleksji i modlitwy, razem ze wszystkimi chrześcijanami świata, aby duchowo skierować się ku Kalwarii, rozważając główne misteria wiary. W ten sposób przygotowujemy się duchowo do doświadczenia po misterium Krzyża radości Paschy - Zmartwychwstania.
Dzisiaj we wszystkich wspólnotach parafialnych dokonuje się prosty i symboliczny gest: posypanie głów popiołem. Temu obrzędowi towarzyszą dwie formuły modlitewne, które są mocnym wezwaniem do uznania się za grzeszników oraz do powrotu do Boga. Pierwsza formuła mówi: „Pamiętaj, że prochem jesteś i w proch się obrócisz” (por. Rdz 3, 19). Słowa te, pochodzące z Księgi Rodzaju, przywołują kondycję ludzką, poddaną znakowi upadłości i ograniczenia, zaś ich zamiarem jest popchnięcie nas do położenia wszelkiej nadziei tylko w Bogu. Druga formuła odwołuje się do słów wypowiedzianych przez Jezusa na początku swojej wędrownej posługi: „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię” (Mk 1,15). Jest to wezwanie, aby za podstawę do odnowy osobistej i wspólnotowej przyjąć pełne ufności przylgnięcie do Ewangelii. Życie chrześcijanina jest życiem wiary, opartej na Słowie Bożym i karmiącej się nim. W doświadczeniach życia oraz w każdej pokusie tajemnica zwycięstwa kryje się w daniu posłuchu Słowu Prawdy oraz w zdecydowanym odrzuceniu kłamstwa i zła. Pilną potrzebą jest ponowne wsłuchanie się w Ewangelię - Słowo Prawdy, aby w każdym chrześcijaninie umocniła się świadomość prawdy jemu ofiarowanej, aby ją przeżywał i dawał o niej świadectwo. Wielki Post zachęca nas do takiej postawy, ofiarując nam drogę ascetyczną i liturgiczną, która pomagając nam otworzyć oczy na naszą słabość, otwiera nasze serce na miłosierną miłość Jezusa.
Wędrówka wielkopostna, przybliżając nas do Boga, pozwala spojrzeć nowymi oczami na braci oraz na ich potrzeby. Dlatego też Wielki Post jest czasem sprzyjającym do nawrócenia ku miłości. Jest to miłość, która potrafi przyjąć za własną postawę współczucia i miłosierdzia Pana, jak chciałem to przypomnieć w przesłaniu na Wielki Post, które ma jako temat ewangeliczne słowa: „Jezus, widząc tłumy, litował się nad nimi” (Mt 9, 36). Kościół, świadomy swojej misji w świecie, nie ustaje w proklamowaniu miłości miłosiernej Chrystusa, który nieustannie ze wzruszeniem kieruje swój wzrok na ludzi i na ludy wszystkich czasów. „Wobec okrutnych wyzwań ubóstwa tak wielkiej części ludzkości - napisałem w Orędziu na Wielki Post - obojętność i zamknięcie się we własnym egoizmie jawią się jako kontrast, nie do zniesienia, ze „spojrzeniem Chrystusa”. Post i jałmużna, które razem z modlitwą Kościół proponuje w sposób szczególny w okresie Wielkiego Postu, są właściwą okazją do wejścia w to spojrzenie” (L’Osservatore Romano, 1 lutego 2006, s. 5). W tym duchu wchodzimy w pełny powagi i modlitewny klimat Wielkiego Postu.
Niech to będą dni pełne refleksji oraz intenstywnej modlitwy, w których pozwolimy się prowadzić Słowu Bożemu, jakie liturgia proponuje nam w obfitości. Niech Wielki Post będzie również czasem postu, pokuty i czujności wobec siebie, opartej na przekonaniu, że walka z grzechem nigdy się nie kończy, gdyż pokusa jest realna każdego dnia i kruchość oraz iluzja są doświadczeniem wszystkich.
Wielki Post niech będzie wreszcie, poprzez jałmużnę, okazją do szczerego podzielenia się otrzymanymi darami z braćmi oraz czasem szczególnej uwagi na potrzeby najbardziej biednych i opuszczonych.
Niech w tej pielgrzymce pokutnej towarzyszy nam Maryja, Matka Odkupiciela, która jest Mistrzynią słuchania i wiernego przylgnięcia do Boga. Najświętsza Dziewica niech nam pomoże dojść, oczyszczonym i odnowionym na umyśle oraz w duchu, do celebrowania wielkiego misterium Paschy Chrystusa. Przepełniony tymi uczuciami, życzę wszystkim dobrego i owocnego Wielkiego Postu.

Z oryginału włoskiego tłumaczył o. Jan Pach OSPPE