Reklama

"Kościół w Polsce 1944-2002"

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Na temat dziejów Kościoła w Polsce po II wojnie światowej ukazało się wiele szczegółowych publikacji. Są to bardzo wartościowe opracowania, ale obejmują tylko pewne aspekty i określone lata działalności kościelnej w Polsce, w której rządy sprawowała władza wrogo nastawiona do Kościoła. Mimo to wiele problemów pozostało jeszcze niewyjaśnionych. Tymczasem istnieje wielka potrzeba całościowego przedstawienia dziejów Kościoła katolickiego w Polsce w okresie powojennym. Dokonanie syntezy tych dziejów jest sprawą niezmiernie trudną tak ze względu na ogrom materiału źródłowego, rozproszonego w wielu archiwach i często jeszcze niedostępnego dla badaczy dziejów. W tworzeniu takiej syntezy bardzo pomocne są własne obserwacje świadka dokonujących się w tej dziedzinie wydarzeń. Taką syntezę dziejów Kościoła w Polsce od zakończenia II wojny światowej do 2002 r. przedstawił najlepszy bez wątpienia znawca dziejów Kościoła w XX stuleciu - ks. prof. Zygmunt Zieliński, kierownik Katedry Historii Kościoła XIX i XX wieku w Instytucie Historii Kościoła na Wydziale Teologicznym KUL - w książce Kościół w Polsce 1994-2002. Realizację tego zamierzenia ułatwiło Autorowi odtajnienie zbiorów dokumentacji państwowej i partyjnej z tego okresu. Nadto Autor wykorzystał bogate źródła w archiwach kościelnych.
Prawie 60-letnie dzieje Kościoła w Polsce Autor przedstawił w 5 rozdziałach. Dwa początkowe rozdziały to szczegółowy obraz istnienia i działania Kościoła w okresie stalinizmu aż do zakończenia Soboru Watykańskiego II i listu biskupów polskich do biskupów niemieckich. Treść tej części publikacji ukazuje zmagania Kościoła w Polsce, który władze komunistyczne usiłowały sprowadzić do poziomu i roli prawosławia w ZSRR. Działania służb bezpieczeństwa doprowadziły do aresztowania wielu biskupów oraz prymasa Polski - kard. Stefana Wyszyńskiego, a także kilkuset duchownych katolickich. Odnowienie Ślubów króla Jana Kazimierza, Wielka Nowenna i Milenium były odpowiedzią Kościoła na spustoszenia spowodowane działalnością władz państwowych. Tu należy włączyć także posoborowe działanie Kościoła polskiego.
Kolejne trzy rozdziały relacjonują dzieje katolicyzmu polskiego w okresie rządów Edwarda Gierka, kiedy wydawało się, że zewnętrzne działania władzy państwowej były bardziej pluralistyczne niż dawniej, mimo że nadal trwała ukryta i systematyczna walka z Kościołem i rugowanie Kościoła z życia publicznego. Mimo trudności duchowieństwo podejmowało działalność w środowiskach robotniczych, a w chwilach tłumienia działań społecznych i wolnościowych towarzyszyło ludziom represjonowanym i internowanym. Duchowieństwo identyfikowało się z działalnością "Solidarności" i "Solidarnością Rolników Indywidualnych". W takiej sytuacji Kościół wkroczył na odebrane mu przed laty pole działalności publicznej. Stał się jednocześnie w życiu społecznym ważnym czynnikiem w rozstrzyganiu spraw między władzą ludową a ruchem społecznym "Solidarność". W tym czasie Prymas Polski z jednakową troską mówił o sprawach narodowych, państwowych i kościelnych. Od sierpnia w Stoczni Gdańskiej sprawy kościelne znalazły swoje miejsce w działalności solidarnościowej. W strajkach okupacyjnych posługa duszpasterska miała swoje stałe miejsce. Emblematy religijne były umieszczane obok symboli narodowych. Biskupi i kapłani starali się docierać do wszystkich internowanych w okresie stanu wojennego. Kościół spełnił także ważną rolę podczas tzw. okrągłego stołu. W III Rzeczypospolitej Kościół odzyskał pole do swobodnej działalności i pracy duszpasterskiej. Po latach prześladowań został zawarty konkordat między Rzeczpospolitą Polską a Stolicą Apostolską, przeprowadzono nowy podział na metropolie i diecezje. Powstały liczne szkoły katolickie. Przemiany społeczne i polityczne w Polsce pozwoliły na to, iż polscy emigranci mogli swobodnie uczestniczyć w życiu religijnym w Ojczyźnie.
W ten sposób Autor ukazał wszystkie aspekty życia religijnego w Polsce w latach 1944 - 2002. Funkcjonowanie Kościoła przedstawił na tle zmieniających się ustrojów politycznych i społecznych. Kościół w tych przemianach miał swoje miejsce i udział. Wielkie przemiany kościelne w Polsce dokonały się dzięki roztropnemu kierownictwu Episkopatu Polski oraz wskazaniom Soboru Watykańskiego II.
Rozprawa Kościół w Polsce 1944 - 2002 została oparta na bardzo bogatym materiale źródłowym proweniencji tak państwowej, jak i kościelnej. Jest to bardzo bogaty zbiór dokumentów, ukazujący całokształt stosunków Kościół - Państwo w Polsce. O nowym ujęciu problematyki świadczą nadto obficie wykorzystane wiadomości internetowe. Najbardziej imponującym jednak zarówno pod względem ilości, jak i wartości merytorycznej jest zbiór opracowań.
Dzieło ks. prof. Zielińskiego powinno stanowić podstawę do weryfikacji dotychczasowych badań i opinii o dziejach kościelnych w tym okresie, rownież osobistych poglądów zwłaszcza Czytelników starszego pokolenia na temat wydarzeń kościelnych w Polsce Ludowej i w III Rzeczypospolitej.

Ks. prof. Zygmunt Zieliński, "Kościół w Polsce 1944-2002", Radom 2003, ss. 494. Wydawnictwo: Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne POLWEN.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2003-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Andrzej Bobola uprosił mi uzdrowienie

[ TEMATY ]

św. Andrzej Bobola

Karol Porwich/Niedziela

św. Andrzej Bobola

św. Andrzej Bobola

Nawet najnowocześniejsze terapie medyczne, rodem z filmów sci-fi, mogą zawieść. Tak było w przypadku Idy Kopeckiej z Krynicy.

U czterdziestodwuletniej kobiety niespodziewanie pojawiły się potworne bóle, promieniujące na całe ciało. Nawet nadrobniejszy dotyk był dla niej niczym cios wymierzony przez zawodowego boksera, a każdy, nawet najmniejszy wysiłek fizyczny przysparzał zmęczenia, jakby wspinała się na Mount Blanc.

CZYTAJ DALEJ

Czy miłujesz Mnie?

[ TEMATY ]

homilia

rozważania

Grażyna Kołek

Rozważania do Ewangelii J 21, 15-19.

Piątek, 17 maja

CZYTAJ DALEJ

Reforma podstaw programowych. Czy rośnie nam szparagowe pokolenie?

2024-05-17 07:23

[ TEMATY ]

szkoła

korepetycje z oświaty

Red.

Andrzej Sosnowski

Andrzej Sosnowski

MEN obiecało ściąć treści podstaw programowe dla 18 przedmiotów. Najwięcej emocji wciąż wywołują propozycje zmian z historii i języka polskiego. Resortowa gilotyna nie oszczędziła ani chrztu Polski, ani Sienkiewicza obecnego w kanonie lektur nawet w czasach PRL. Czy w konsekwencji wyrośnie nam "szparagowe pokolenie" nie znające nawet Szekspira? 13 maja br. zakończył się termin konsultacji publicznych.

Rollercoaster konsultacji społecznych i publicznych 

CZYTAJ DALEJ

Reklama

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję