12 października w Łucku na Ukrainie zakończyło się trwające przez cztery dni IV Forum Teologów Europy Środkowo-Wschodniej (FTEŚW) pod hasłem „Być człowiekiem - być prorokiem”. Miało ono charakter ekumeniczny. W obradach uczestniczyli rzymskokatoliccy, grekokatoliccy i prawosławni teologowie, historycy, filozofowie, prawnicy, duszpasterze i lekarze z Polski, Białorusi, Ukrainy, Litwy, Słowacji, Czech i Rosji.
Wygłoszono kilkadziesiąt referatów, w których prelegenci zaprezentowali m.in. antropologię Benedykta XVI, naukę o człowieku wyrażoną w dokumentach Soboru Watykańskiego II i w tradycji patrystycznej, filozoficzną koncepcję osoby ludzkiej oraz świadectwa męczeństwa i heroizmu duchownych i świeckich na Białorusi, Ukrainie i w Polsce. W dyskusjach podejmowano problemy sposobu docierania do źródeł archiwalnych, kształtowania wrażliwości historycznej młodego pokolenia oraz budowania dialogu ekumenicznego w aktualnych realiach społeczno-politycznych.
Forum narodziło się z inicjatywy teologów lubelskich i stanowi odpowiedź na apel Jana Pawła II, by w teologii bardziej uwzględniać świadectwo wiary współczesnych męczenników. Głównym twórcą i pomysłodawcą tej nowej struktury współpracy intelektualistów naszego regionu Europy jest o. prof. Stanisław Napiórkowski OFM Conv z KUL. Podkreślił on, że główne cele Forum to: budowanie teologii wyrastającej z naszych doświadczeń i dziedzictwa kulturowego, wymiana myśli wyrażającej problemy i wyzwania regionów, prezentacja chrześcijańskiej wizji człowieka, z podkreśleniem prawdy o godności ludzkiej, dokumentowanie świadectw o heroicznej wierze i miłości ludzi przeżywających dramat totalitarnego terroru, kształtowanie kultury pojednania między Kościołami i narodami oraz przygotowywanie publikacji teologicznych i historycznych w językach słowiańskich.
Podczas forum odbyła się prezentacja Instytutu Badań Kościelnych. Jest to organizacja pozarządowa utworzona 19 czerwca br. w Łucku. Jednym z twórców instytutu jest dr hab. Włodzimierz Osadczy, kanclerz Europejskiego Kolegium Polskich i Ukraińskich Uniwersytetów w Lublinie. Zaznaczył on, że zadaniem Instytutu jest zachowanie, zabezpieczenie i propagowanie spuścizny historycznej Kościoła katolickiego i innych Kościołów na terenach Ukrainy i poza jej granicami. Działalności instytutu patronować będzie biskup Łucka.
Na zakończenie Forum bp Marcjan Trofimiak odprawił Mszę św. w łuckiej katedrze. W homilii z wdzięcznością wspomniał o wielu biskupach i kapłanach, którzy w trudnych czasach totalitaryzmu nieśli posługę duchową na ziemiach obecnej Ukrainy i w innych regionach byłego Związku Radzieckiego. Uczestnicy Forum wysłuchali także koncertu w katedrze oraz zwiedzili Muzeum Ikony Wołyńskiej w Łucku, kościół parafialny i muzeum Juliusza Słowackiego w Krzemieńcu, prawosławny klasztor-ławrę w Poczajowie oraz zrujnowaną kolegiatę w Ołyce.
W słowie podsumowującym o. prof. S.C. Napiórkowski podziękował Bogu, „który prowadzi swoje Kościoły, wśród których dojrzewa braterstwo, współpraca i wzajemne zrozumienie”. Wyraził nadzieję, że w przyszłości będzie możliwe zorganizowanie Forum Teologów Europy Środkowo-Wschodniej również w Moskwie i w Mińsku. Zaapelował do wiernych o zbieranie i spisywanie materiałów o świadectwach wiary ludu Bożego i przekazywaniu ich do kurii biskupiej, gdzie powstał Instytut Badań Kościelnych.
Tegoroczne FTEŚW zostało zorganizowane przez Katolicki Uniwersytet Jana Pawła II, Wołyński Uniwersytet Narodowy Łesi Ukrainki (Łuck), Europejskie Kolegium Polskich i Ukraińskich Uniwersytetów (Lublin), Instytut Badań Kościelnych (Łuck), Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana” (Warszawa) oraz Kurię Diecezji Łuckiej.