Reklama

W wolnej chwili

Dziennik watykański: prawie 2,5 tys. języków na świecie zagrożonych zagładą

Od 1950 do naszych czasów na świecie wymarło ponad 230 języków, obecnie zaś na granicy całkowitego zaniku znajduje się 2465 języków. Dane te przedstawił watykański dziennik „L’Osservatore Romano”, powołując się na Interaktywny Atlas Języków Zagrożonych, stworzony przez Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO). Od ponad 20 lat 21 lutego obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego, w tym roku pod hasłem „Języki bez granic”.

[ TEMATY ]

ONZ

język

dziennik watykański

języki zagrożone

Wikipedia

Cypryjskie pismo sylabiczne

Według tegoż opracowania do 2100, a więc w ciągu najbliższych 80 lat nikt już nie będzie mówił ponad połową z istniejących dziś przeszło 6 tysięcy języków.

Do najbardziej zagrożonych całkowitym wyginięciem dokument zaliczył dwa języki celtyckie: mański i kornicki na Wyspach Brytyjskich oraz liwoński na pograniczu litewsko-łotewskim i sarcee (lub sarsi) używany jeszcze przez niewielką grupę tubylców w Kanadzie. Trzy pierwsze języki są już właściwie od dawna wymarłe, np. ostatni mówiący po mańsku (na wyspie Man między Anglią a Irlandią) zmarł w 1953, po kornicku – pod koniec XIX w., a ostatni Liwończyk zmarł, według UNESCO, w 2009.

Jednakże w ostatnich latach dają się zauważyć próby odrodzenia obu języków celtyckich i dziś – jak podaje dziennik – na wyspie po mańsku mówią na co dzień 53 osoby a dla dalszych około stu jest on drugim językiem. Po kornicku mówi jeszcze ok. 500 osób, głównie w Kornwalii (na południowo-zachodnim wybrzeżu Anglii), a ok. 2,5 tys. zna ten język. Językiem sarcee, zwanym też tsuut’ina, mówi jeszcze 75 osób z jednej ze społeczności indiańskich w Kanadzie.

„L’Osservatore” zwraca uwagę, że przyczyny zaniku języków mogą być różne: wojny, epidemie a nawet wielkie klęski żywiołowe, np. w 1815 wybuch wulkanu na jednej z wysp Indonezji uśmiercił ostatnich ludzi posługujących się językiem tambura. Najczęściej jednak wymieranie języków następuje stopniowo, w miarę rozszerzania się języka większego, np. angielskiego czy francuskiego – wówczas te, które są mniej używane, zwłaszcza w urzędach, w szkole czy środkach przekazu, zaczynają zanikać. Należy pamiętać, że 40 proc. mieszkańców naszej planety nie ma dostępu do nauczania w swym języku ojczystym.

Reklama

Poza tym bardzo niewielka jest liczba osób mówiących językami zagrożonymi wyginięciem – ocenia się, że zaledwie 0,2 proc. ludności świata używa aż ponad 3,5 tys. języków mniejszościowych.
Z drugiej strony 80 proc. mieszkańców Ziemi mówi na co dzień jednym z 83 najliczniejszych języków (są to przede wszystkim angielski, hiszpański i hindi). Język zaś pozostaje żywy również na podstawie jego „użyteczności” z punktu widzenia posługujących się nim.

Wiele małych języków, szczególnie tych używanych na obszarach wiejskich, w krajach z innym językiem oficjalnym, traci swą użyteczność. Gdy mówiący nimi widzą, że ich mowy nie naucza się w szkole ani nie używa się w instytucjach, stopniowo przestają przekazywać ją następnym pokoleniom i takie języki zaczynają zamierać. A tymczasem utrata własnego języka oznacza też szybszą lub wolniejszą utratę rodzimej kultury, historii i tradycji.

Z myślą o obronie języków narodowych UNESCO w 1999 ustanowiło Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego, obchodzony co roku 21 lutego. Ma on na celu uwrażliwienie ludzi na zachowanie i ochrony języków zagrożonych wyginięciem, na tolerowanie i poszanowanie innych oraz zapewnienie istnienia społeczeństwa wielokulturowego. W tym roku przebiega on pod hasłem „Języki bez granic”.

Reklama

Organizacja uważa bowiem, iż aby istniały społeczeństwa zrównoważone, należy popierać różnorodność kulturową i językową, a działalność w obronie pokoju wymaga zachowania różnic kulturowych i językowych, co z kolei wspiera tolerancję i poszanowanie innych. UNESCO zachęca państwa członkowskie do świętowania tego Dnia z udziałem jak największej liczby języków, aby przypominać ludziom, że owo zróżnicowanie ma zasadnicze znaczenie dla zrównoważonego rozwoju świata. Dzięki tej inicjatywie można dostrzec postępy w nauczaniu wielojęzycznym, opartym na języku macierzystym, z rosnącą świadomością jego ważności, zwłaszcza dla dzieci w wieku przedszkolnym oraz coraz większe zaangażowanie na rzecz zwiększania jego roli w życiu publicznym.

2020-02-20 20:21

Ocena: +2 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Prezydent: rząd przyznał 300 mln zł na nową siedzibę Dolnośląskiego Centrum Onkologii

2020-07-04 14:37

[ TEMATY ]

Andrzej Duda

duda

PAP

Rząd przyznał 300 mln zł na to, by wspólnie z władzami województwa dolnośląskiego zbudować nową siedzibę Dolnośląskiego Centrum Onkologii - powiedział prezydent Andrzej Duda. Jak dodał, dzięki temu powstanie całkowicie nowy szpital onkologiczny na najwyższym poziomie.

Prezydent odwiedził w sobotę Dolnośląskie Centrum Onkologii w Wrocławiu. Na briefingu prasowym podkreślił, że "300 mln zł zostało przyznanych przez Radę Ministrów na to, by wspólnie z władzami województwa dolnośląskiego tutaj we Wrocławiu zrealizować nową siedzibę Dolnośląskiego Centrum Onkologii".

Jak mówił, to oznacza, że powstanie całkowicie nowy szpital onkologiczny, na najwyższym poziomie, z nowoczesnym wyposażeniem. "Szpital, w którym będzie 700 łóżek; będzie blok operacyjny złożony z co najmniej 10, a prawdopodobnie 12 sal. Szpital, w którym będzie przeprowadzanych do 10 tys., a może nawet więcej, zabiegów operacyjnych rocznie, około 200 tys. zabiegów ambulatoryjnych" - powiedział Duda.

Poinformował, że inwestycja obejmuje także budowę centrum badawczo-rozwojowego, by mogły być prowadzone badania nad nowymi technologami leczenia raka.

Podkreślił, że "biorąc pod uwagę wyzwania, jakie stoją przed polską onkologią wynikające m.in. z przewidywań ekspertów, jest to "zdecydowany krok w przyszłość, by ratować zdrowie i życie pacjentów a personelowi medycznemu umożliwić jeszcze lepszą służbę pacjentom, w bardziej godziwych warunkach, z lepszym wyposażeniem". Duda zaznaczył, że choroby onkologiczne to wielkie wyzwanie; eksperci wskazują, że liczba zachorowań na choroby onkologiczne wzrośnie o 15 proc. na przestrzeni pięciu lat, a wciągu dekady o 23 proc.

"W to wyzwanie wpisana jest ta inwestycja, nowa siedziba Dolnośląskiego Centrum Onkologii (...). Ta inwestycja ma już zapewnione finansowanie na poziomie 700 mln zł, z czego 300 mln zł to już są pieniądze przekazywane decyzja polskiego rządu" - powiedział Duda. Jak dodał, nowa siedziba Centrum była "przez długie lata obiecywana Dolnemu Śląskowi a dziś staje się faktem".(PAP)

autorka: Marzena Kozłowska, Agata Tomczyńska

mzk/ ato/ mok/

CZYTAJ DALEJ

Pielgrzymkowe wyzwania.

2020-07-04 19:35

[ TEMATY ]

abp Wacław Depo

Ks. Jarosław Grabowski

pielgrzymowanie

Niedziela TV

Abp Wacław Depo metropolita częstochowski w rozmowie z ks. Jarosławem Grabowskim redaktorem naczelnym „Niedzieli” porusza temat pielgrzymowania w obliczu pandemii. Pełny zapis rozmowy TUTAJ

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję