Reklama

Pośród śladów przeszłości

Pierwsze ślady organizacji Archiwum odnajdujemy już we wrześniu 1921 r., czyli niespełna rok po utworzeniu diecezji łódzkiej, na mocy bulli papieskiej „Christi Domini” Benedykta XV z 10 grudnia 1920 r. Początkowo opiekę nad Archiwum sprawował kanclerz lub notariusz Kurii. Od 1937 r. stanowiło ono część składową Muzeum Diecezjalnego. W czasie II wojny światowej akta Archiwum Diecezjalnego w Łodzi uległy, podobnie jak zbiory Muzeum, rozproszeniu lub zniszczeniu. Część skonfiskowanych przez Niemców zbiorów znalazła się w Archiwum Miejskim w Łodzi i Archiwum Wojewódzkim w Poznaniu. Starania o ich odzyskanie, zapoczątkowane przez bp. Michała Klepacza i kontynuowane przez bp. Józefa Rozwadowskiego, doprowadziły do przekazania 14 kwietnia 1978 r. przez Archiwum Miejskie w Łodzi akt kościelnych z XVI-XX wieku, m.in. bulli erekcyjnej diecezji.

Niedziela łódzka 7/2007

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Opiekunowie historii

Duże zasługi w porządkowaniu zbiorów ma s. Helena Cabała, służebniczka Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej, która była archiwistką w latach 1961-95. Pieczę nad działalnością placówki sprawowali od 1921 r. kolejno: ks. Wiktor Bilski - kanclerz Kurii, ks. Klemens Grefkowicz - notariusz Kurii, ks. Jan Frontczak, ks. Henryk Rybus - dyrektor Muzeum Diecezjalnego, ks. Ryszard Salski, ks. Jan Wiktorowski - kapelan biskupa ordynariusza, ks. Władysław Ziółek - kanclerz Kurii, ks. Stanisław Grad - rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Łodzi.
Od 14 grudnia 1992 r., na mocy dekretu Arcybiskupa Łódzkiego, dyrektorem AAŁ jest ks. dr Kazimierz Dąbrowski. Funkcję wicedyrektora pełni od 1995 r. ks. dr Mieczysław Różański, a na stanowisku archiwistki pracuje od 1995 r. s. Lucyna Witczak, służebniczka Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej. Do zadań dyrektora Archiwum należy m.in. reprezentowanie placówki wobec innych instytucji, odpowiedzialność za całość prac przed Arcybiskupem Łódzkim, składanie sprawozdań z działalności Archiwum i stanu archiwaliów, utrzymywanie kontaktów z archiwami innych diecezji i Ośrodkiem Archiwów, Bibliotek i Muzeów przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Archiwum pozostaje także w kontakcie z Papieską Komisją ds. Dóbr Kulturalnych Kościoła.

Nowe spojrzenie na archiwistykę

Obecna siedziba Archiwum pozwoliła na poszerzenie dotychczasowego zakresu archiwaliów o spuściznę po zmarłych kapłanach, pozyskiwaną z parafii i dzięki uprzejmości rodzin. Znacznie zaawansowana jest komputeryzacja oraz mikrofilmowanie zbiorów archiwalnych, dzięki czemu łatwiejsze staje się korzystanie z nich przez zainteresowanych - przede wszystkim są to: pracownicy i studenci uczelni łódzkich, księża, katecheci oraz redaktorzy gazetek parafialnych. Archiwum posiada pracownię naukową i księgozbiór podręczny, prowadzi także własne badania naukowe. Wspólne starania dyrektorów Archiwum i Muzeum zaowocowały kontynuacją publikowanych przed wojną zeszytów: „Prace i materiały historyczne AAŁ i Muzeum Archidiecezji Łódzkiej”. W wydawnictwie Bernarda Cichosza ukazał się II tom tych opracowań. W ostatnich latach położono akcent na popularyzację wiedzy archiwalnej wśród duchownych i laikatu. W 2006 r. powstały dwie prace magisterskie na temat AAŁ: s. Lucyna Witczak obroniła w Podyplomowym Studium Archiwistyki Kościelnej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego pracę dyplomową na temat: „Historia i zasób Archiwum Archidiecezjalnego w Łodzi”, natomiast Agnieszka Szewczyk jest autorką pracy magisterskiej „Historia, organizacja i zasób Archiwum Archidiecezjalnego w Łodzi”, obronionej na Wydziale Historyczno-Filologicznym Akademii Świętokrzyskiej Filia w Piotrkowie Trybunalskim. Rozwija się także działalność wydawnicza Archiwum oraz współpraca z innymi, również pozakościelnymi, inicjatywami wydawniczymi. Najlepszym przykładem jest album „Łódź Ojca Świętego”, wydany w 2006 r. Z zasobów Archiwum korzystają stale m.in. Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie i tygodnik „Niedziela Łódzka”.

Apel o współpracę

Archiwum Archidiecezjalne w Łodzi, czynne od poniedziałku do piątku w godz. 10-14, zwraca się za naszym pośrednictwem do Czytelników Tygodnika Katolickiego „Niedziela”, którzy są w posiadaniu fotografii dokumentujących wydarzenia kościelne oraz postaci kapłanów i osób konsekrowanych, działających w diecezji łódzkiej w latach 1920-66 - o ich wypożyczenie lub przekazanie w depozyt do Archiwum. Kontakt w godzinach urzędowania pod adresem ul. Ks. I. Skorupki 3, 90-458 Łódź lub tel. (0-42) 664-87-49 lub 664-87-19 oraz archiwum@archidieczja.lodz.pl).

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2007-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Zmarła Mama bp. Piotra Kleszcza

2026-07-09 12:17

[ TEMATY ]

śmierć

Vatican Media

Pożegnanie Matki – osoby najbliższej sercu – jest jednym z najtrudniejszych doświadczeń, jakie spotykają człowieka. To zarazem chwila, w której z całą mocą stajemy wobec fundamentalnej prawdy naszej wiary: Chrystus zwyciężył śmierć i jako pierwszy zmartwychwstał – napisał przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Tadeusz Wojda SAC w kondolencjach po śmierci śp. Anny Kleszcz, Mamy bp. Piotra Kleszcza OFMConv, biskupa pomocniczego archidiecezji łódzkiej.

Warszawa, dnia 7 lipca 2026 roku
CZYTAJ DALEJ

Nawrócona noblistka zostanie wyniesiona na ołtarze? Biskup zapowiedział wszczęcie procesu beatyfikacyjnego

2026-07-09 06:51

[ TEMATY ]

nawrócenie

nagroda Nobla

Autorstwa Aage Remfeldt / Aage Rasmussen/commons.wikimedia.org

Sigrid Undset

Sigrid Undset

Katolicki biskup Oslo zapowiedział wszczęcie procesu beatyfikacyjnego norweskiej pisarki Sigrid Undset. Żyła na przełomie XIX i XX w. Sławę zyskała dzięki średniowiecznej sadze „Krystyna, córka Lavransa”. W jej życiu widać wyraźne oznaki świętości. Swą twórczością umocniła w wierze wielu wiernych w całym Kościele – uważa bp Fredrik Hansen.

O swych planach bp Hansen poinformował podczas sprawowanej dziś Eucharystii w ramach dorocznej pielgrzymki na wyspę Selja ku czci św. Sunnivy, męczennicy z X w. i pierwszej świętej Norwegii.
CZYTAJ DALEJ

Powołania kapłańskie w Europie: wzrost we Francji, kryzys w Niemczech

2026-07-09 16:17

[ TEMATY ]

Europa

Francja

Niemcy

powołania kapłańskie

Vatican Media

Najnowsze dane dotyczące powołań kapłańskich w Europie przedstawiają zróżnicowany obraz katolicyzmu. Podczas gdy Niemcy nadal borykają się z jednym z najgłębszych kryzysów powołań w swojej współczesnej historii, we Francji widać nieoczekiwane oznaki odnowy religijnej, a we Włoszech pojawia się nowe pokolenie seminarzystów, których profil podważa utrwalone od dawna stereotypy dotyczące kapłaństwa.

Dane zebrał portal Zenit. We Francji w tym roku, w uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła, święcenia kapłańskie przyjęło 84 mężczyzn - o pięciu więcej niż w 2025 r. Spośród nich 66 zostało wyświęconych dla diecezji, a 18 wstąpiło do zgromadzeń zakonnych. Jednocześnie obserwuje się znaczny wzrost liczby nawróceń osób dorosłych. W okresie Wielkanocy 2025 r. Kościół we Francji udzielił chrztu około 17,7 tys. katechumenów - 10,3 tys. dorosłym i 7,4 tys. nastolatkom - co stanowi wzrost odpowiednio o 45 proc. i 33 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim. Co ciekawe, wielu z tych nowych katolików przyjmuje wiarę nie dlatego, że odziedziczyli ją po praktykujących rodzinach, lecz po osobistej drodze poszukiwań.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję