Przy przewlekłych problemach z układem pokarmowym najczęściej diagnozuje się zespół jelita drażliwego. Dotyczy on ok. 10-20% Polaków. Charakteryzuje się przewlekłymi bólami brzucha, wzdęciami, zaparciami lub biegunkami. Często występują także inne objawy, jak śluz w stolcu, mdłości, niepokój, uczucie niepełnego wypróżnienia czy wodnisty stolec, a nawet depresja. Medycznie choroba jest niegroźnym zaburzeniem motoryki jelit, ale znacząco pogarsza komfort życia. I choć medycznie jej przyczyny nie są do końca poznane, mówi się o wieloczynnikowej etiologii. Co można zrobić, by wyciszyć drażliwe jelita?

Jak diagnozować?

Najważniejsza jest własna obserwacja objawów i zgłoszenie się do lekarza celem głębszej diagnostyki, czyli wykluczenia innych poważnych przyczyn. Najczęściej diagnoza nie wskazuje żadnego poważnego schorzenia, więc nie należy się jej obawiać. O jelicie drażliwym świadczy nasilenie się objawów podczas stresu oraz w dzień, a praktycznie brak dolegliwości w nocy. Dolegliwości ustępują lub zmniejszają się po defekacji. Aby zdiagnozować to schorzenie, należy wykonać USG brzucha, podstawowe badanie krwi wraz z CRP, badanie kału na krew utajoną, gastroskopię i kolonoskopię. Najlepiej także poszerzyć diagnostykę o SIBO, jeśli cierpimy na przewlekłe wzdęcia, poprzez nieinwazyjny test wodorowo-metanowy.

Jak leczy medycyna konwencjonalna?

Z uwagi na to, że nie są ustalone jasne przyczyny IBS, nie ma jednego protokołu leczenia. Podejście jest indywidualne i najczęściej polega na stosowaniu leków normalizujących pracę jelit, odbudowujących mikroflorę, rozkurczających i pomagających usuwać gazy. Coraz częściej zaleca się także zmianę diety i redukcję stresu. Faktycznie są to bardzo ważne elementy terapii.

Co więcej można zrobić?

W pierwszej kolejności polecam zwykle metody relaksacji, wyciszenie emocji oraz korektę diety. A także poszukanie przyczyn. Zapewne jedną z nich jest większa wrażliwość na stres. Drugą prawdopodobną stanowią zaburzenia mikroflory, wynikające ze stresu i stylu życia, a także z obecności innych mikrorganizmów. Obserwuję, że często potrzebna jest kuracja na pasożyty i grzyby. Zachęcam, by w diagnostyce choroby sprawdzić także obecność pasożytów, grzybów, bakterii z rodzaju Escherichia coli, Streptococcus, Clostridium oraz wykonać panel alergiczny – choćby poprzez badanie metodą Volla, która testuje wszystkie z wymienionych możliwych przyczyn. Z suplementacji bardzo dobrze sprawdzają się ziołowe krople Iberogast. W zależności od objawów i wyników badań zalecane są inne produkty. Najczęściej potrzebna jest odbudowa mikroflory jelit, czyli dłuższa probiotykoterapia, najlepiej wsparta maślanem sodu. Przy wzdęciach warto spróbować wyciągi z kadzidłowca, rumianku, kopru, aloes czy symetykon bądź produkty pomagające wchłonąć toksyny, jak glinka, węgiel aktywny lub zeolit. Zwykle bardzo dobrze sprawdzają się też olejek miętowy, siemię lniane mielone, koper, picie melisy i rumianku.

Jaka dieta jest najlepsza?

Dieta zależy od objawów i indywidualnych preferencji, które dobiera się po obserwacji organizmu. Bez wątpienia bardzo często szkodzą nam mleko, alkohol, mocna kawa i herbata, produkty wysokoprzetworzone z dużą ilością dodatków chemicznych oraz ostre przyprawy. Jeśli występuje postać biegunek – ograniczamy ziarna, nadmiar błonnika; jeśli dominują zaparcia – stawiamy na produkty bogate w błonnik. Dobrze początkowo postawić na dietę lekkostrawną opartą na kremach warzywnych (szczególnie polecane: cukinia, dynia, ziemniak, koper). Dobrze tolerowane są: kisiel, musy owocowo-warzywne, kaszki drobne lub gotowe, jak Sinlac/Aerlac. Udowodniono, że sprawdza się dieta produktów low FODMAP z ograniczeniem lub nawet okresowo usunięciem high FODMAP, do których należą kapustne, strączki, owoce pestkowe, słodziki.

*Artykuł nie stanowi porady medycznej, z niepokojącymi objawami należy udać się do specjalisty.

3 najważniejsze kroki do wyciszenia objawów jelita drażliwego najważniejsze kroki do wyciszenia objawów jelita drażliwego

Krok 1. Ograniczenie stresu (np. zmiana pracy, pokochanie siebie, dostrzeganie dobra, psychoterapia czy metody relaksacji)

Krok 2. Zmiana nawyków żywienia

Krok 3. Stosowanie produktów wspomagających, jak maślan sodu czy probiotyki

FODMAP to skrót od angielskiego terminu Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides and Polyols, czyli fermentujące oligo-, di– i monosacharydy oraz poliole. Określa grupę fermentujących węglowodanów, których organizm nie jest w stanie rozłożyć i wchłonąć w jelicie cienkim.

Do produktów high FODMAP należą: mleko i przetwory, karczochy, szparagi, buraki, brukselka, kiełki, brokuły, kapusta, koper włoski, por, cebula, groch, szalotka, kalafior, grzyby, groszek, kukurydza słodka, ciecierzyca, soczewica, fasola, soja, jabłka, gruszki, brzoskwinie, mango, awokado, arbuzy, owoce w puszce w naturalnym soku, owoce suszone, soki owocowe, pszenica, fruktoza, syrop kukurydziany, izomalt, maltitol, mannitol, sorbitol, ksylitol.