Przyroda jest naszym naturalnym środowiskiem. Człowiek odcięty od natury zaczyna chorować – to m.in. z powodu separacji od natury powstały choroby cywilizacyjne. Gdy dojdą do tego siedzący tryb życia, używki, nieodpowiednia dieta, stres – kłopoty ze zdrowiem szybko dadzą o sobie znać. W odpowiedzi na pęd życia i niejako przypomnienie o nierozerwalnym związku człowieka z przyrodą w XX wieku w Japonii powstała nowa technika terapeutyczna, nazywana Shinrin-yoku (kąpiel leśna). Terapia polega na tym, aby podczas powolnego spaceru otworzyć wszystkie zmysły na przyrodę: usłyszeć śpiew ptaków, dostrzec kolor mchu, dotknąć kory drzewa i wzorków na jego liściach. Spacery nie mają praktycznego celu, np. zbierania owoców leśnych, zrzucenia kalorii czy wykonania odpowiedniej liczby kroków – chodzi jedynie o zanurzenie się w przyrodzie. Podczas takiego leczniczego spaceru po lesie człowiek powinien uaktywnić wszystkie swoje zmysły, niespiesznie się poruszać, doznawać „tu i teraz” w otoczeniu lasu.

Nad efektami kąpieli leśnych podjęto badania naukowe. Wykazały one ich korzystny wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne badanych, m.in. przez obniżenie poziomu hormonów stresu, normalizację ciśnienia tętniczego krwi, uspokojenie układu nerwowego, poprawę jakości snu, wzmocnienie układu odpornościowego. Dowiedziono, że kilkunastominutowy spacer po lesie wpływa znacząco na poprawę odporności. A weekend spędzony w lesie poprawia odporność na cały kolejny miesiąc.

Pobyt w lesie pomaga uaktywnić część przywspółczulną układu nerwowego, co pozwala na głębszy odpoczynek, tym samym normalizują się tętno i ciśnienie, a ból może być mniej odczuwalny.

Cisza w lesie, kojący śpiew ptaków, szum drzew poruszających się na wietrze, pluskanie wody w strumyku uruchamiają w nas stan relaksu, odprężenia dla mięśni i głębszego oddechu, który dotlenia mózg i każdą komórkę naszego ciała.

Aby terapia leśna była skuteczna, ważny jest wybór miejsca. W dużych aglomeracjach regularne wyjazdy do lasu są czasochłonne, dlatego autorzy metody kąpieli leśnych radzą praktykowanie ich w parkach i innych terenach zielonych. Najbardziej efektywne są jednak pobyty w leśnej głuszy. Idealne pod tym względem są wyznaczone szlaki i tereny w parkach narodowych czy rezerwatach przyrody, ale nie tylko. Terapia lasem nie ma ograniczeń wiekowych, ważne jest tylko, aby trasa i jej długość były dopasowane do naszych możliwości.

Potrzebne są wygodne buty i ubiór dostosowany do pory roku i pogody, a także wyciszenie urządzeń elektronicznych lub pozostawienie ich w domu. Po wejściu do lasu pamiętajmy o zachowaniu ciszy, wyłączeniu codziennej gonitwy myśli i spokojnym oddychaniu. Skupiajmy się wyłącznie na doznaniach płynących z otoczenia: szumie drzew, barwach i zapachach roślin, dostrzeganiu niezauważanych na co dzień szczegółów.

W założeniach kąpieli leśnej nie ma instrukcji dotyczących czasu jej trwania czy dystansu do pokonania. Nie będzie źle, jeżeli w ciągu godziny przejdziemy tylko kilkaset metrów – ważne, aby to był czas odkrywania i podziwiania piękna dzieła stworzenia. Jedyna wskazówka dotyczy regularności spotkań z lasem, bo jeżeli chcemy doświadczyć ich skutków zdrowotnych, powinniśmy je praktykować stale i chociaż dwa razy w tygodniu.

Pobyt w lesie leczy i uodparnia, ale zaspokaja również tęsknotę mieszkańców blokowisk za bliskim kontaktem z naturą. Jak zauważają psycholodzy, rewolucja technologiczna wyprzedza nasze możliwości adaptacyjne, stąd nasz ciągły pośpiech i jednoczesne poczucie nienadążania, a także przeciążenie informacyjne wynikające z nieustannego bycia on-line. Dlatego warto korzystać z daru, którym jest regenerujący nas wszechstronnie pobyt w lesie.

Właściwości lecznicze drzew

Dąb – niweluje stres, poprawia krążenie krwi, poprawia pracę mózgu, daje energię do życia.

Lipa – poprawia humor, łagodzi stany depresyjne, pomaga wyleczyć złamane serce.

Sosna – przywraca wewnętrzny spokój, eliminuje stres, wykazuje pozytywne działanie na układ oddechowy, wspomaga walkę z kaszlem i katarem.

Brzoza – łagodzi stany depresyjne, usprawnia pracę pęcherza i nerek.

Jodła – działa kojąco na system nerwowy, podobnie jak wierzba.