W literaturze medycznej opisano ok. 300 rodzajów bólów w obrębie głowy. To jedna z najczęstszych dolegliwości zgłaszanych lekarzom rodzinnym. Ale bardzo często leczymy ją we własnym zakresie, sięgając po tabletkę.

Wyeliminować przyczynę

Mimo powszechnej dostępności tabletek warto, zarówno w sytuacjach epizodycznych, jak i powtarzających się bólów głowy, zastanowić się nad ich powodem. W części przypadków odpowiedź jest prosta. Zmęczenie, niedobór płynów w diecie, niezjedzenie posiłku, przebywanie w dusznym lub hałaśliwym pomieszczeniu – to banalne powody tego rodzaju bólu, którym szybko można zaradzić. Wystarczy wyeliminować przyczynę, a na przyszłość należy zadbać o bardziej prozdrowotny tryb życia.

Często bóle głowy pojawiają się w sytuacjach stresowych. Ich mechanizm może być następujący – w obliczu trudnej sytuacji odruchowo napinamy mięśnie ramion lub bezwiednie zaciskamy zęby, co z kolei powoduje nadmierne napięcie mięśni szyi i mięśni w obrębie twarzy. Uświadomienie sobie tego mechanizmu to początek sukcesu. Kolejnym krokiem będzie poznanie technik radzenia sobie ze stresem, zwiększenie aktywności fizycznej, a doraźnym środkiem – wypróbowanie domowych sposobów, takich jak rozmasowanie napiętych mięśni lub ciepłe albo chłodne kompresy.

Zdiagnozować chorobę

Bóle głowy często towarzyszą chorobom, m.in.: nadciśnieniu tętniczemu, infekcjom – zwłaszcza przebiegającym z wysoką temperaturą – zatruciom, anemii, chorobom zębów i przyzębia. Mogą wystąpić w chorobach oczu, takich jak jaskra, a także z powodu źle dobranych okularów oraz w schorzeniach laryngologicznych, m.in. w zapaleniu zatok. Ich przyczyną są również zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lub jego przeciążenia, przebyte urazy. Jeżeli ból głowy ma podłoże chorobowe, to oczywiście, należy przede wszystkim zdiagnozować i leczyć jego przyczynę.

Odrębną sprawą jest nagły, intensywny i ostry ból głowy, który wcześniej u danej osoby nie występował. Może on być sygnałem poważnego schorzenia, np. udaru. W takiej sytuacji, zwłaszcza gdy ostremu bólowi towarzyszą inne objawy, np. omdlenie albo trudności z komunikacją, trzeba natychmiast szukać pomocy medycznej.

Już w czasach antycznych

Opisywana w powieściach dolegliwość pań z wyższych sfer, czyli migrena, występuje także współcześnie. Według statystyk, najczęściej zdarza się u dziewcząt w okresie dojrzewania i u młodych kobiet. Potem linia wykresu się obniża, by w grupie seniorów zbliżyć się do 5% populacji. Chcąc odróżnić ból migrenowy od innego rodzaju bólu głowy, można się posłużyć kryteriami ze strony: www.abcmigrena.pl . U ok. 80% badanych ból migrenowy ma charakter pulsujący, w 75% przypadków potęguje go aktywność fizyczna, 70% badanych określa go jako umiarkowany lub silny, u 70% osób ból ten występuje jednostronnie. Objawy charakterystyczne dla ataku migreny to także światłowstręt, nadwrażliwość na dźwięki oraz tzw. aura, czyli zespół objawów poprzedzających atak, których doświadcza więcej niż co czwarta osoba. 40% migrenowców cierpi na ataki od 2 do 4 razy w miesiącu. Migrena jest chorobą, wymaga konsultacji lekarskiej i podawania leków przeciwbólowych. Pomocne mogą być ułożenie się w cichym i wygodnym miejscu, zlikwidowanie źródeł światła i próba zaśnięcia. Chociaż historia badań nad migreną sięga czasów antycznych, do tej pory nie udało się jednoznacznie określić jej przyczyn.

Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady w sensie medycznym