Kiedy rodził się pomysł organizacji wystawy, jej twórcy zadawali sobie pytanie, w jaki sposób przekazać informacje o problemach integracyjnych w sposób interesujący i dostępny dla mieszkańców naszego miasta? Postanowiono przygotować prezentację, która będzie pokazywać te zagadnienia w ujęciu historycznym. Podstawowym celem organizatorów stało się ukazanie, jakie były i są drogi wiodące do dzisiejszej Unii Europejskiej, jakie były tendencje zjednoczeniowe na naszym kontynencie, kiedy się to zaczęło, a w konsekwencji, do czego zmierzamy. Pozostała tylko kwestia odpowiedniego wyboru materiałów, które w sposób przystępny przybliżą problematykę integracyjną. Realizacji tego zadania podjęli się dr Andrzej Dumała i Jerzy Kasprzak. Ich podstawowym celem - jak sami mówili - było znalezienie punktu równowagi pomiędzy wielowiekową historią i współczesnością. Wybór materiałów z ponad tysiącletniej historii stanowi podstawę do rozważań na temat współczesnej integracji europejskiej. Według organizatorów mają to być pewne sygnały, które będą inspirować do przemyśleń na temat idei, wydarzeń i faktów.
W obecnym czasie, kiedy niemal na każdym kroku docierają do nas informacje o UE, warto zapoznać się z różnymi propozycjami jednoczenia Starego Kontynentu, jakie rodziły się w różnych środowiskach na przestrzeni wieków. Zjawisko integracji nie jest nowe, już myśliciele starożytnej Grecji widzieli potrzebę jednoczenia się ludzi w szersze organizmy społeczne. Widzieli dla tego procesu dwie przesłanki. Z jednej strony likwidacja granic między miastami - państwami wykluczała wojny związane z chęcią poszerzania własnego terytorium, z drugiej duży organizm państwowy wzmacniał bezpieczeństwo zewnętrzne. W średniowieczu szczególnego znaczenia nabrała kwestia budowy uniwersalnego państwa chrześcijańskiego. W naszej historii punktem przełomowym jest rok 966, w którym to przyjmując chrześcijaństwo wchodzimy w obręb cywilizacji łacińskiej, zaś w 1000 r. do Gniezna z pielgrzymką do grobu św. Wojciecha przybywa Otton III. Ideą jego życia było zbudowanie uniwersalnego państwa, w skład którego wchodziłaby Germania, Galia, Italia i Sclavinia - ta ostatnia odnosi się do państwa Bolesława Chrobrego. Podkreślenie symboliki tamtego wydarzenia oparte jest na jakże wymownym znaku otwartych Drzwi Gnieźnieńskich, których replika otwiera lubelską wystawę. Organizatorzy wystawy krok po kroku, epoka za epoką, przybliżają różnego rodzaju koncepcje, które na przestrzeni wieków dyskutowane były w różnych kręgach opiniotwórczych. Niestety, wciąż mało znany jest wkład polskich myślicieli w ideę europejskiej myśli integracyjnej, dlatego też organizatorzy przygotowali szereg plansz, na których uwypuklono rolę polskiej myśli i jej osiągnięć: przykład Pawła Włodkowica, Stanisława ze Skarbimierza, czy w późniejszych wiekach Stanisława Leszczyńskiego, Kajetana Józefa Skrzetuskiego, Stanisława Staszica, Józefa Marii Hoene Wrońskiego i innych stara się wypełnić tę lukę. Znaczna część ekspozycji to przypomnienie historii i dnia dzisiejszego Unii Europejskiej. Możemy poznać jej twórców, fragmenty najważniejszych traktatów, strukturę najważniejszych instytucji UE, cele, zadania, kompetencje, najważniejsze programy, które wdrażane są w poszczególnych krajach członkowskich itp.
Ta wystawa to doskonała okazja dla nauczycieli historii i wiedzy obywatelskiej do zorganizowania interesujących lekcji, skłaniających do wspólnych dyskusji z młodzieżą na aktualne tematy. Zachęcam gorąco do jej obejrzenia, z pewnością wzbogaci ona zainteresowane osoby o nowe wiadomości.