Reklama

Kultura

Kryptonim Prorok

W nowej opowieści o kard. Stefanie Wyszyńskim Prymas Tysiąclecia jest nie tylko przywódcą Kościoła, ale także prawdziwym duchowym przywódcą narodu.

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Pewnie wiele osób czekało na wieloodcinkowy serial o kard. Stefanie Wyszyńskim. Opowiadałby o nim od A do Z, czyli od dzieciństwa w Zuzeli w początkach XX wieku, w czasach zaborów, po śmierć w Pałacu Prymasowskim w 1981 r. Obejmowałby kilka epok w historii Polski, dwie wojny światowe, 20 lat wolności, stalinowską noc, gomułkowski mrok i gierkowską odwilż. Film Michała Kondrata, opowiadający o kilkunastu latach prymasa – po uwolnieniu z internowania do masakry na Wybrzeżu w 1970 r. – pokazuje, że stworzenie takiej produkcji byłoby arcytrudne. Tyle w życiu Prymasa Tysiąclecia, Polski i polskiego Kościoła w tym czasie się wydarzyło.

Przywódca narodu

Opowieść Michała Kondrata o kard. Wyszyńskim zaczyna się w chwili, gdy kończy się poprzednia, z filmu Teresy Kotlarczyk Prymas. Trzy lata z tysiąca sprzed ponad 20 lat. Tamta opowiada o dramacie internowania prymasa w latach 50. XX wieku, nowa – o jego losach mniej więcej w czasach rządów Władysława Gomułki, w latach 1956-70.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

W poprzedniej prymas jest uwięzionym przywódcą polskiego Kościoła; w nowej – także duchowym przywódcą narodu, którym właśnie wtedy się stał. To on będzie pertraktował z władzami komunistycznymi, by wynegocjować więcej praw dla Kościoła i ciemiężonego narodu. Walka prymasa o wolność religijną i godność człowieka jest głównym tematem filmu. Słuszna część produkcji rozgrywa się w – odtworzonych z dużym pietyzmem – negocjacyjnych gabinetach.

Tytuł filmu jest wieloznaczny. „Prorok” to z jednej strony kryptonim operacji inwigilowania i rozpracowywania prymasa przez komunistyczną bezpiekę. Z drugiej – to ocena jego osoby jako wizjonera, który pertraktuje z komunistami, człowieka wiary, który widzi dalej; wreszcie stratega, którego postawa i działania stają się prologiem do upadku komunizmu.

Dialog z komunistami

Jest kilka możliwych postaw wobec komunizmu i komunistów. Prymas, co pokazały kolejne lata i dekady, wybrał nie najgorzej. Miał świadomość, że jeżeli nie będzie z komunistami rozmawiać, mogą oni zawładnąć Kościołem. Gdy pozorne porozumienie z Gomułką i jego ekipą zmienia się w otwarty konflikt, kard. Wyszyński się nie ugina, jest twardym przywódcą, stawia warunki.

Celem komunistów nigdy nie jest porozumienie; zawsze dążą do zniszczenia przeciwnika/rywala. Operacja „Prorok” ma w konsekwencji doprowadzić do ateizacji kraju. Setki agentów śledziło kard. Wyszyńskiego. Stosowano podsłuch, codziennie przeglądano jego korespondencję. Zachowane w archiwum IPN dokumenty pokazują niezłomność prymasa Polski, ale także nielojalność, upadek czy nawet zdradę wokół niego. Reżyser ten wątek rozwija oszczędnie.

Gabinetowe dialogi prymasa z Gomułką i Cyrankiewiczem przedstawione w filmie oparte są – jak zapewnił reżyser – na stenogramach sporządzonych przez SB dzięki zainstalowanym podsłuchom. Dzięki temu brzmią nader wiarygodnie.

Trzy z tysiąca

Film jest debiutem fabularnym Michała Kondrata, który dotychczas tworzył (z sukcesami) dokumenty fabularyzowane. Skąd ta zmiana? – Chcę się rozwijać – stwierdził reżyser po premierowym pokazie.

W role głównych oponentów prymasa świetnie wcielili się Adam Ferency (Władysław Gomułka, choć czasami przypomina... Leszka Millera) i Marcin Troński (premier Józef Cyrankiewicz). Prymasa zagrał Sławomir Grzymkowski. Zrobił to nieźle. Nie uniknie jednak porównania z zatrudnionym do tej roli we wspomnianym filmie Teresy Kotlarczyk Andrzejem Sewerynem. To ocena subiektywna, tym bardziej że filmy są różne i aktorzy mają pokazać „innego” Wyszyńskiego. Rola prymasa to jedna z najwybitniejszych ról Andrzeja Seweryna, jednego z największych polskich aktorów. Sławomir Grzymkowski taką rolę ma najpewniej jeszcze przed sobą.

2022-11-07 11:59

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: +3 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Bachledówka: powstanie Dom Pamięci Prymasa Tysiąclecia

[ TEMATY ]

Paulini

Zakopane

Bachledówka

Kardynał Stefan Wyszyński

Parafia MB Częstochowskiej

Parafia MB Częstochowskiej Czerwienne-Bachledówka

Parafia MB Częstochowskiej Czerwienne-Bachledówka

Paulini z parafii Matki Bożej Jasnogórskiej na Bachledówce prowadzą projekt w celu upamiętnienia wakacji spędzanych przez kard. Stefana Wyszyńskiego na Podhalu. Dom Pamięci Prymasa Tysiąclecia będzie pełnił funkcję edukacyjną, jak i służył pielgrzymom jako miejsce odpoczynku.

Jak mówi o. Jerzy Kielech OSPPE, proboszcz parafii na Bachledówce, prymas Wyszyński uwielbiał wypoczywać na tym terenie. - I to bardzo aktywnie, gdyż codziennie chodził po okolicznych halach oraz rozmawiał z góralami. W ciągu dnia odprawiał też zawsze Mszę św. oraz modlił się „Aniołem Pańskim” - opowiada.
CZYTAJ DALEJ

Św. Jan Paweł II w słowach Leona XIV w Ameryce Łacińskiej

2026-11-20 11:07

[ TEMATY ]

Jan Paweł II

Leon XIV w Ameryce Łacińskiej

Vatican Media

Rodzina, od której zależy przyszłość ludzkości. Praca, która ma służyć człowiekowi, a nie odwrotnie. Technologia, która nie może zastąpić ludzkiej mądrości. Podczas podróży apostolskiej do Urugwaju, Argentyny i Peru Leon XIV wielokrotnie sięgał do nauczania św. Jana Pawła II. Słowa polskiego Papieża, wypowiedziane przed dziesięcioleciami, stały się punktem odniesienia w refleksji nad najważniejszymi wyzwaniami współczesnego świata.

Już pierwszego dnia podróży, 6 listopada, Leon XIV przywołał Jana Pawła II. Podczas spotkania z władzami Urugwaju na Placu Niepodległości w Montevideo przypomniał jego słowa z adhortacji Familiaris consortio: „Przyszłość ludzkości idzie poprzez rodzinę”.
CZYTAJ DALEJ

Stwórz ozdobę choinkową!

2026-11-20 22:31

plakat organizatorów

Instytut Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II w Krakowie zaprasza dzieci przedszkolne oraz uczniów ze szkół podstawowych do udziału w konkursie plastycznym zatytułowanym „Ubierzmy choinkę dla św. Jana Pawła II”.

Zadaniem konkursowym jest samodzielne stworzenie ozdoby świątecznej w formie zawieszki, którą będzie można udekorować choinkę bożonarodzeniową. Konkurs ma charakter indywidualny, pod uwagę nie będą brane prace grupowe. Na prace czekamy do 11 grudnia 2026 r.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję