W Muzeum Ziemi Miechowskiej można oglądać galerię miechowskich księży proboszczów. Wystawa jest dostępna od lutego 2020 r. (17 lutego odbył się jej wernisaż), ale czas pandemii siłą rzeczy ograniczył jej dostępność. Ekspozycja prezentuje jedenaście wizerunków osób duchownych, które podczas ponad dwóch wieków pełniły posługę duszpasterską w Miechowie. Jej znaczenie podnosi walor artystyczny, bowiem zdecydowana większość to obrazy wykonane przez zawodowych artystów malarzy, uzupełnione o reprodukcje fotograficzne wizerunków księży.

Stróżowie Grobu Chrystusa – na początek

Wśród prezentowanych sylwetek dwóch pierwszych proboszczów wywodziło się z zakonu Kanoników Regularnych Stróżów Grobu Chrystusowego zwanych potocznie bożogrobcami. Był to biskup biblijski Tomasz Nowiński, ostatni prepozyt generalny miechowskiego konwentu przed kasatą zakonu w 1819 r. i zarazem pierwszy proboszcz po jego kasacie. Znacznych rozmiarów portret tego dostojnika kościelnego znajduje się w nawie północnej miechowskiej bazyliki. Po jego śmierci w 1830 r. funkcję proboszcza piastował Baltazar Chwalbiński również bożogrobiec – wyobrażony na XIX-wiecznym obrazie nieznanego malarza.

Twórczy duszpasterze

W 1852 r. proboszczem w Miechowie został urodzony w 1817 r. w Krakowie Jan Nepomucen Kryszkier, który posługę duszpasterską pełnił do 1879 r. (z przerwą w l. 1860-1867). Był równocześnie dziekanem dekanatu miechowskiego. Z urzędem proboszcza miechowskiego wiązały się dodatkowe funkcje i obowiązki, ks. Kryszkier został m. in. opiekunem miechowskiej szkoły elementarnej, jako członek Rady Szpitalnej, z inicjatywy której w Miechowie zbudowany został nowy budynek szpitalny. 14 listopada 1875 r. ks. Kryszkier poświęcił ten nowy obiekt. Był on także autorem pomysłu umieszczenia figury Zmartwychwstałego Chrystusa na tzw. bani wieńczącej wieżę miechowskiego kościoła. Wykonanie projektu zlecono Teodorowi Unglerowi i powołano komitet organizacyjny, mający zająć się zbiórką ofiar na ten cel. Ostatecznie jednak pomysł ten został zrealizowany dopiero po wielu latach, a dokonał tego inny miechowski proboszcz, ks. infułat Jerzy Gredka.

W 1860 r. przybył do Miechowa dotychczasowy proboszcz parafii Chęciny – ks. Paweł Rakowski, początkowo jako administrator parafii, a od 2 października 1860 r. już oficjalnie mianowany proboszczem. Czasy, w których przyszło ks. Rakowskiemu kierować parafią miechowską, były bardzo trudne. Choć ogólna sytuacja społeczno-gospodarcza nie była najlepsza, ks. Rakowski zainicjował w 1862 r. budowę nowego kościoła na miechowskim cmentarzu. Wybuch powstania styczniowego i tragiczne wydarzenia związane z bitwą miechowską z 17 lutego 1863 r. spowodowały wstrzymanie prac inwestycyjnych na cmentarzu na ok. 130 lat. Ks. Rakowski zmarł w Miechowie w 1867 r. Zarówno ks. Kryszkier, jak i ks. Rakowski przedstawieni są na powiększonych fotografiach.

Upamiętnieni na cennych płótnach

Pokaźnych rozmiarów płótno autorstwa L. Koehlera, wykonane w 1888 r. przedstawia ks. Józefa Kwiatkowskiego, który w 1879 r. został proboszczem i dziekanem w parafii miechowskiej. Był on również kanonikiem honorowym kaliskim i szambelanem papieskim. Zainicjował zakup Stacji Męki Pańskiej ze składek parafian, które obecnie odnajdziemy w krużgankach. Dzięki niemu zakupiono też mały organ (w nawie południowej). Ks. Kwiatkowski kierował parafią miechowską przez 37 lat, aż do swojej śmierci w 1916 r. Spoczywa na cmentarzu miechowskim. Jego następcą został dotychczasowy proboszcz parafii Świętego Krzyża w Kielcach ks. Stanisław Zapałowski, który w Miechowie pracował do 1924 r. Portret ks. Zapałowskiego został wykonany w 1968 r. przez Józefa Furdynę.

Cennym zabytkiem Galerii są obrazy autorstwa Jana Molgi (1917-2001), malarza urodzonego w Janikowicach na ziemi miechowskiej. Portrety upamiętniają ks. Bronisława Piaseckiego oraz ks. Jana Widłaka. Pierwszy z nich był proboszczem w Miechowie w l. 1924-1937. Dbał o zabytkowy kompleks poklasztorny. Za jego bytności odrestaurowano krużganki, organy i zakrystię, poprawiono także dach na kościele. 1 marca 1937 r. żegnany przez wiernych ks. Piasecki opuścił miechowską parafię. Zmarł 16 czerwca 1951 r. w Domu Księży Emerytów w Kielcach. W 1937 r. proboszczem w Miechowie został dotychczasowy gospodarz parafii Wiślica, ks. Jan Widłak. – Był on proboszczem na trudne czasy. Podczas niemieckiej okupacji włączył się w działalność konspiracyjną, mocno angażując się w pomoc Żydom. W czasach stalinowskich, szanując dziedzictwo kulturalne i historyczne, podjął działania zmierzające do ocalenia zespołu budynków Zakonu Bożogrobców – mówi Marcin Florek z Muzeum Ziemi Miechowskiej. Na emeryturę przeszedł w 1972 r. po 35 latach posługi duszpasterskiej w Miechowie i zamieszkał jako rezydent na plebanii w Miechowie. Po śmierci w 1974 r. został pochowany podziemiach miechowskiej świątyni.

W minionym półwieczu

W 1972 r. proboszczem w Miechowie został ks. Stanisław Wesołowski. Ten energiczny kapłan jest pamiętany jako osoba ogromnie zaangażowana w budowę wspólnoty parafialnej oraz wielki renowator kościoła i kompleksu poklasztornego. Do dziś miechowianie wspominają ks. Wesołowskiego, gdy wspólnie z wiernymi w trudnych czasach PRL-u uczestniczył w wielu pracach remontowych przy kościele i zabudowaniach poklasztornych. W 1992 r. uchwałą Rady Miasta ks. Stanisław Wesołowski został Honorowym Obywatelem Miechowa. Portret ks. Wesołowskiego wykonał w 1997 r. J. Wójcik.

Ekspozycja prezentuje jedenaście wizerunków osób duchownych, które podczas ponad dwóch wieków pełniły posługę duszpasterską w Miechowie.

Podziel się cytatem

Kolejnym kapłanem na probostwie w Miechowie został ks. Jerzy Gredka, budowniczy kościoła w Skroniowie. Portret tego zasłużonego księdza, wręcz zauroczonego miechowską świątynią (mówił o tym z autorką tekstu), wykonał w 2004 r. Marcin Kołpanowicz (ur. 1963 r., znany malarz portrecista, ilustrator oraz pejzażysta). Blisko 20-lenia posługa proboszczowska ks. Gredki zaowocowała m.in. podniesieniem w 1996 r. świątyni miechowskiej do godności bazyliki mniejszej. Na 200. rocznicę konsekracji kościoła (2002 r.) gruntownie odrestaurowano jego wnętrza: zabezpieczono pustki poklasztorne przed całkowitą degradacją, w latach 2010-2011 zrewitalizowano Zamek Generała oraz częściowo klasztor. Wszystkie plany, jakie miał ks. Gredka przerwała ciężka choroba i śmierć w 2013 r. Wówczas probostwo w Miechowie objął dotychczasowy proboszcz Chęcin ks. Mirosław Kaczmarczyk, którego posługę i prace konserwatorskie prowadzone przy kompleksie miechowskiej bazyliki przerwała nagła choroba i śmierć w listopadzie 2018 r.

Ekspozycja jest prezentowana w Domu Generała na parterze i jest elementem wystawy stałej. Do jej zwiedzania gorąco zachęca obecny proboszcz, ks. Franciszek Siarek. A historia pisze wciąż dziejów ciąg dalszy…

Dziękuję Dyrekcji i pracownikom MZM za udostępnienie materiałów.