Reklama

Niedziela Rzeszowska

Sacrum i materia

Już od dziesięciu lat, w ramach rzeszowskiej Alma Mater, działa Centrum Dokumentacji Współczesnej Sztuki Sakralnej. To unikatowy w skali kraju ośrodek o charakterze naukowym i badawczym, a także archiwalnym oraz informacyjnym, który zajmuje się sztuką sakralną XIX i XX wieku. Choć niezbyt szeroko znany, z uwagi na mało popularny współcześnie kierunek dociekań naukowych, cieszy się renomą i uznaniem wśród wybitnych autorytetów z grona historyków sztuki w kraju i poza granicami oraz artystów tworzących na chwałę Boga.

Niedziela rzeszowska 2/2020, str. IV

[ TEMATY ]

Droga Krzyżowa

rzeźba

sztuka sakralna

Prof. Wincenty Kućma

www.pasierbiec.info

Stacja Drogi Krzyżowej w Pasierbcu k. Limanowej autorstwa prof. Wincentego Kućmy

Wielu z nich odwiedza corocznie stolicę Podkarpacia, by wziąć udział w ogólnopolskim sympozjum naukowym z cyklu badań nad sztuką sakralną XIX i XX wieku, organizowanym właśnie przez Centrum we współpracy z Muzeum Diecezjalnym w Rzeszowie. Sympozjum odbyło się w dniach 5-6 grudnia 2019 r., w wyjątkowym czasie adwentowego oczekiwania na przyjście Syna Bożego. Toteż jeszcze mocniej i jakże symbolicznie wybrzmiał temat konferencji „Sacrum i materia. Ekspresja i symbolika materiału w twórczości o charakterze sakralnym”. Ileż bowiem tworzyw, jakie materialne dary, od drewna przez metale, po szkło i kamień, pozwala nam w swej istocie, mocą i talentem twórcy wychwalać Sacrum, odnajdować i próbować zobrazować Niewyobrażalne, poniekąd za pomocą materii ucieleśniać, a zarazem wielbić odwieczne Słowo.

Sacrum i materia, ponieważ dzieje się bardzo dużo w sztuce współczesnej, pojawiają się nowe materiały często nieartystyczne, niemalarskie czy nierzeźbiarskie. Z drugiej strony pojawiła się sztuka nowych mediów, która wyrugowała materię. Grażyna Ryba

W poszukiwaniu nowych form przekazu…

Sekretarz naukowy sympozjum, a zarazem kierownik Centrum Dokumentacji Współczesnej Sztuki Sakralnej UR – dr Grażyna Ryba – zaznacza, że celem sympozjum było zaprezentowanie nowego obszaru w badaniach nad twórczością artystyczną o inspiracjach metafizycznych, przede wszystkim sakralną i religijną, związanego z rewolucją technologiczną i poszerzaniem granic sztuki, m.in. w zakresie zastosowania nowych tworzyw lub też przeciwnie – ograniczenia materialnych artefaktów na rzecz ulotnych działań z pogranicza sztuk, takich jak dzieła „nowych mediów”. W odniesieniu do zaprezentowanych zadań konferencji wystąpił także dziekan Wydziału Sztuki krakowskiego Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN – dr hab. Łukasz Murzyn, podkreślając znaczenie nowych form działalności artystycznej i współczesnych, nowoczesnych środków przekazu dla przetrwania tradycji jako takiej, a ewangelicznej w szczególności.

Reklama

Od naukowych analiz po twórcze refleksje

W toku dwudniowych wystąpień, które odbywały się pod honorowym patronatem bp. Jana Wątroby – ordynariusza rzeszowskiego, a także przy medialnej promocji „Niedzieli”, wypowiadali się legitymujący się wybitnym dorobkiem naukowym księża profesorowie z Uniwersytetu Papieskiego w Krakowie, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II czy Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Historycznym, naukowym i teologicznym rozważaniom ks. prof. Janusza Królikowskiego, ks. prof. Ryszarda Knapińskiego czy ks. dr hab. Henryka Nadrowskiego MIC towarzyszyły artystyczne komentarze i autorskie przedstawienia twórców, którzy Sacrum obrazują za pomocą pędzla, dłuta, a nawet minisiekiery jak w przypadku dzieł prof. Jerzego Fobera z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Nie zabrakło także naukowych odwołań do twórczości wybitnych mistrzów architektury, jak Le Corbusier, polskich i zagranicznych twórców witrażu, romantycznego widzenia materii w wyobrażeniu Juliusza Słowackiego, czy rodzimych artystów, których dzieła i nazwiska – Bolesław Chromy, Gustaw Zemła, Igor Mitoraj – weszły do kanonu współczesnej sztuki polskiej. Oczywiście, nie ma tu miejsca na obszerne streszczenia, konkluzje czy refleksje dotyczące prezentowanych tematów. Dość, aby wspomnieć, że będzie można się z nimi zapoznać w kolejnym numerze rocznika „Sacrum et Decorum”, wydawanym przez Centrum Dokumentacji Współczesnej Sztuki Sakralnej Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Witaj, Mistrzu!

Gościem specjalnym grudniowego sympozjum był Artysta (świadomie i z pełnym szacunkiem używam wielkiej litery „A”), którego skromność i życzliwość dla każdego człowieka, przepełniona pokorą i zachwycającym umiłowaniem piękna stworzenia, urzeka niemniej niż prezentowane przezeń mistrzostwo rzeźbiarskiego dłuta. Na spotkanie z prof. Wincentym Kućmą – honorowym profesorem krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych i tegorocznym Kawalerem Orderu Orła Białego – przyszły tłumy studentów sztuki, którzy swoją obecnością i ciekawością spotkania z wielkim autorytetem wyrazili to, co własnymi słowami wypowiedział obecny na spotkaniu bp Kazimierz Górny: „Witaj, Mistrzu”! Wszak nazwisko Pana Profesora to klasa w sama w sobie, wzór dla artystów, nieoceniona skarbnica doświadczenia i nadzwyczajnego dorobku twórczego, którego opis będzie inspiracją i przyczynkiem dla wielu prac naukowych współczesnych i przyszłych historyków sztuki. Wystarczy tylko wspomnieć, że jest autorem Pomnika Powstania Warszawskiego w Warszawie, Pomnika Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku czy Pomnika Poległym w Obronie Ojczyzny w Częstochowie, żeby wymienić tylko przykładowe dzieła monumentalne Mistrza. Warto też pamiętać o realizacjach rzeźbiarskich w hołdzie ofiarom obozów koncentracyjnych, tj.: Łuny dymów krematoryjnych czy Epitafium w Oświęcimiu. Co znamienne dla jego skromnej osobowości zamiast opowieści o pracy artystycznej, Profesor przedstawił krótki, ale treściwy film dokumentalny o żmudnej i ciężkiej drodze tworzenia, po przejściu której powstają tak wybitne dzieła jak nomen omen prezentowana na ekranie Droga Krzyżowa przy Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Pasierbcu k. Limanowej. Artysta ukończył ją po 12 latach mozolnego wysiłku w swojej rzeźbiarskiej pracowni. Czyż można podać piękniejszy przykład jak ludzka praca, ubogacona otrzymanym od Boga talentem, może ukazać Sacrum w najprostszej materii…

2020-01-08 08:09

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Podziękowanie za wspaniałe dzieła

2020-06-10 12:19

Niedziela małopolska 24/2020, str. VI

[ TEMATY ]

jubileusz

Prof. Wincenty Kućma

Biuro Prasowe Archidiecezji Krakowskiej

Prof. Wincenty Kućma oprowadza abp. Marka Jędraszewskiego po plenerowej wystawie

Podwójny jubileusz prof. Wincentego Kućmy był przygotowywany od kilku miesięcy. Pandemia koronawirusa znacznie ograniczyła działania, ale nie przeszkodziła w organizacji wydarzenia.

Uroczystość jubileuszowa rozpoczęła się Mszą św. w kościele św. Józefa w Krakowie–Podgórzu. Jubilat, świętujący 85-lecie urodzin i 70-lecie pracy twórczej, wystąpił, zgodnie z obowiązującymi zasadami, w masce. Ale jego charakterystyczna sylwetka, siwe włosy i uważny wzrok pozwalały zaproszonym od razu rozpoznać wybitnego rzeźbiarza, rysownika, projektanta wnętrz, pedagoga, profesora zwyczajnego ASP w Krakowie, Kawalera Orderu Orła Białego.

Przy ołtarzu

Witając przybyłych gości, proboszcz parafii ks. prał. Antoni Bednarz podkreślił: – Pragniemy Bogu miłosiernemu dziękować i uwielbiać Go za wszelkie dobro, które dokonało się w życiu jubilata. Mszy św. dziękczynnej przewodniczył metropolita krakowski . Wspólnie z abp. Markiem Jędraszewskim modlił się metropolita lubelski abp Stanisław Budzik. Przy ołtarzu zgromadziło się wielu kapłanów. Niektórzy przyjechali z odległych od Krakowa parafii, aby okazać wdzięczność autorowi dzieł sakralnych w ich kościołach.

Arcybiskup Marek Jędraszewski przywołał w homilii m.in. list Jana Pawła II do artystów oraz fragment Promethidiona Norwida. Przypomniał, że artysta, przez swoją twórczość, objawia się jako „obraz Boży” i dlatego im bardziej uświadamia on sobie ten dar, tym bardziej patrzy na siebie oczyma skłonnymi do kontemplacji i wdzięczności, wznosząc do Boga hymn uwielbienia. Zauważył, że tylko w ten sposób twórca może zrozumieć siebie, swoje powołanie i swoją misję. Zwracając się do jubilata, abp Jędraszewski stwierdził: – Zachwycało cię i zachwyca, profesorze, to piękno. Tak bardzo, że niezmordowany jesteś w swoich pracach – w tylu miejscach Polski i za granicą – zafascynowany pięknem i dlatego tak pogrążony w twórczej pracy. Kończąc homilię, metropolita krakowski życzył jubilatowi: – Panie profesorze, niech piękno, które jest owocem Bożego daru i twojej pracy, nieustannie zbawia nas i tych wszystkich, którzy przyjdą po nas.

Słowa uznania

Kolejnych słów uznania i życzeń skierowanych do jubilata zebrani słuchali po Eucharystii. Abp Stanisław Budzik opowiedział o współpracy z rzeźbiarzem, o jego zwyczaju rozpoczynania dnia pracy od udziału w Eucharystii, o codziennym trudzie tworzenia, który obserwował. I zauważył: – Tylko ten, kto jest blisko Boga, może takie prawdziwe piękno tworzyć. Zwracając się do jubilata, powiedział: – Panie profesorze, dziękujemy ci z całego serca za wspaniałe dzieła, które stworzyłeś; za piękno kaplicy seminaryjnej w Tarnowie i monumentalnej Drogi Krzyżowej w Pasierbcu, za wspaniały Ołtarz Trzech Tysiącleci w Krakowie. Życzył, aby Duch Święty napełniał twórcę radością i dawał mu siłę do realizacji kolejnych pięknych i wartościowych dzieł.

List gratulacyjny przysłał prezydent Krakowa, prof. Jacek Majchrowski. Życzenia i gratulacje przekazali m.in. przedstawiciele Senatu ASP w Krakowie i Związku Polskich Artystów Plastyków. Z kolei ks. Antoni Bednarz powiedział: – Od kilku lat z podziwem śledzę pana profesora i jego twórczość, przepojoną wiarą i miłością Boga i ojczyzny. Podziwiam wielką pracowitość, aktywność, pokorę i cierpliwość. W imieniu własnym i parafian dziękuję, że przy naszym pięknym kościele umieścił pan profesor swoje prace.

Ekspozycje

Proboszcz zwrócił uwagę zebranych na okolicznościową wystawę jubileuszową oraz plenerową ekspozycję znajdującą się przy świątyni – Golgotę Podgórską i Ogród rzeźb, o których organizatorzy napisali m.in.: „Na tyłach pięknego, neogotyckiego kościoła św. Józefa w Krakowie-Podgórzu ciągną się szarobiałe skały dawnego kamieniołomu. Owa kamienna ściana znalazła swe artystyczne wykorzystanie przez rzeźbiarza Wincentego Kućmę, który na naturalnych półkach skalnych zaprojektował 14 stacji Drogi Krzyżowej…”. O Ogrodzie rzeźb czytamy: „Stanowi ją wspaniała galeria na wolnym powietrzu licząca 29 dzieł układających się w piękną i przejmującą opowieść o wierze, historii, patriotyzmie…”.

Zapraszając do zwiedzania, ks. Bednarz wyznał: – Naszym wspólnym pragnieniem jest, aby te dzieła mówiły o miłości Boga i ojczyzny, aby odwiedzającym to miejsce pozwoliły odkrywać niezwykłe życie świętych, których jest tak wielu w pana profesora pracach. Wierzymy, że na mapie Krakowa i Polski to miejsce będzie uwrażliwiać na piękno i umacniać naszą wiarę.

Jubilat

Od lat podziwiam prof. Wincentego Kućmę, który, odkąd pamiętam, podkreśla szczególną rolę rodziny w swym życiu. Gdy w 2018 r. świętował z żoną Krystyną 60 lat trwania małżeństwa, mówił: – Przy każdej okazji dziękuję Panu Bogu za dar żony i nasze wspólne życie. Wyniosłem z domu przywiązanie do tradycyjnego modelu rodziny, to znaczy jest żona, są dzieci, potem wnuki. Każdemu z członków rodziny należy się szacunek.

– A co sprawia, że człowiek rozwija swe talenty, idzie do przodu, realizuje pasje? – dopytuję jubilata, który wyjaśnia, że szczególną rolę ma tu Opatrzność Boża. Zapewnia: – Ona wszystkim kieruje. Doprowadza do takich czy innych sytuacji; czy to będzie zamówienie, czy też pojawi się chwila, która w naszej pamięci w jakimś celu się utrwali. Ale pobudzenie płynie od Ducha Świętego. Każde słowo, jeżeli jesteśmy otwarci i wrażliwi, dochodzi do naszej kory mózgowej, tam się przetwarza i daje jakby pewne modele ideowe, które się zmieniają w koncepcje, w projekty. To jest droga procesu, bo wszystko zaczyna się od myślenia. Z kolei praca; konsekwentna i wytrwała daje rozstrzygnięcia i zapewnia rezultaty.

A gdy pytam o priorytety w życiu jubilata, prof. Kućma przyznaje, że dla niego szczególnie ważne jest być człowiekiem. Stwierdza też, że twórca pragnie pozostawić po sobie ślady, które będą przemawiały do innych jako inspiracje. – A co jest najważniejsze? – dopytuję. Pan profesor spogląda gdzieś przed siebie i po chwili namysłu wyznaje: – Myślę, że człowiek nie może liczyć tylko na siebie, że najlepiej żyć w cieniu Boga. Jestem bardzo wdzięczny Panu Bogu za wszystko, co mnie w życiu spotkało.

Zainteresowanych poznaniem bogatej twórczości prof. Wincentego Kućmy odsyłam na stronę: www.jozef.diecezja.pl

CZYTAJ DALEJ

Jest akt oskarżenia ws. profanacji wizerunku Matki Bożej

2020-07-01 12:49

[ TEMATY ]

Matka Boża

profanacja

youtube.com

Akt oskarżenia wobec trzech osób, skierowała do sądu prokuratura w Płocku (Mazowieckie). Sprawa dotyczy rozlepiania w 2019 r. wokół kościoła nalepek z wizerunkiem Matki Bożej w tęczowej aureoli.

Aktem oskarżenia objęto trzy osoby: Elżbietę P., Annę P. oraz Joannę G. Wszystkim przedstawiono zarzuty z art. 196. Kodeksu karnego, czyli obrazy uczuć religijnych poprzez znieważenie przedmiotu czci religijnej – poinformowała w środę PAP prokurator rejonowa w Płocku Małgorzata Orkwiszewska.

Postępowanie w sprawie obrazy uczuć religijnych zostało wszczęte po tym, gdy w nocy z 26 na 27 kwietnia 2019 r. wokół kościoła św. Dominika w Płocku rozlepiono nalepki z wizerunkiem Matki Bożej Częstochowskiej, na których postaci Maryi i Dzieciątka otoczone były aureolami w barwach tęczy. Nalepki te pojawiły się wówczas m.in. na koszu na śmieci i na przenośnej toalecie.

Z ustaleń postępowania wynika, że wszystkie osoby objęte aktem oskarżenia działały wspólnie i w porozumieniu

powiedziała PAP prokurator Orkwiszewska.

Jak wyjaśniła, akt oskarżenia wobec Elżbiety P., Anny P. i Joanny G. został skierowany do płockiego Sądu Rejonowego. Dodała, iż zarzuty aktu oskarżenia dotyczą „rozklejenia na toalecie, koszu na śmieci, transformatorze, znakach drogowych i ścianach budynków wydruków przedstawiających przerobiony obraz Matki Bożej Częstochowskiej z widoczną aureolą w kolorach tęczy, będącej symbolem społeczność LGBT„.

Według art. 196 kodeksu karnego, kto obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie przedmiot czci religijnej lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrzędów religijnych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

aw/PAP

CZYTAJ DALEJ

Kraków: wracają kierunki lotnicze związane z miejscami kultu religijnego

2020-07-03 20:12

[ TEMATY ]

Kraków

lotnisko

miejsca kultu religijnego

niepodlegla.gov.pl

Z lotniska Kraków-Balice można już polecieć do wielu miejsc w Europie, także tych związanych z miejscami kultu religijnego, np. do sanktuarium Lourdes we Francji. Do stolicy Małopolski drogą lotniczą przybywają natomiast pielgrzymi z całej Europy, którzy pragną poznać ziemie rodzinne św. Jana Pawła II w setną rocznicę urodzin papieża, który patronuje krakowskiemu lotnisku.

- Robimy wszystko co w naszej mocy, aby przywrócić jak najwięcej połączeń, także tych związanych z miejscami kultu religijnego w Europie, to rejsy bezpośrednie, ale i na całym świecie. Musimy pamiętać cały czas o obostrzeniach związanych z pandemią - mówi KAI Radosław Włoszek, prezes Kraków Airport.

Port lotniczy w podkrakowskich Balicach zainaugurował 3 lipca połączenie z Paryżem, realizowane wykonywane przez linię Air France. Do tej pory francuski przewoźnik oferował loty z Polski z dwóch miast – z Warszawy i Wrocławia, przez krótki czas był też obecny w Krakowie z sezonowym połączeniem podczas Światowych Dni Młodzieży w 2016 roku.

- To wielki potencjał dla całego regionu Małopolski. Ciągle jestem pytany przez Francuzów o możliwość jak najatrakcyjniejszego zwiedzania Polski. Wiele osób koniecznie chce mieć w punkcie wycieczki sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach. Francuzi odkrywają na nowo postać świętej Siostry Faustyny - zauważa w rozmowie z KAI Julien Hallier z Francusko-Polskiej Izby Gospodarczej.

Radosław Włoszek podkreśla, że wielkim powodzeniem od kilku lat, także w tym sezonie cieszy się połączenie Kraków-Lourdes-Kraków wykonywane przez tanią linię lotniczą Ryanair. Lotnisko we Francji oddalone jest zaledwie kilka minut jazdy samochodem od sanktuarium w Lourdes. Linia lotnicza ma również dogodne godziny rejsów, które wykonywane są dwa razy w tygodniu.

- Samoloty startują od nas w czwartki i w niedzielę, więc można zaplanować sobie pobyt weekendowy w Lourdes - mówi KAI Radosław Włoszek. W siatce połączeń jest sporo kierunków związanych także z miejscami bardzo zabytkowymi. W ramach akcji LOT na wakacje polski narodowy przewoźnik lata bezpośrednio z Małopolski do Dubrownika.

W czerwcu z usług krakowskiego lotniska skorzystało 14 398 pasażerów - to o 98 % mniej w stosunku do czerwca 2019 roku.

Zarząd i pracownicy lotniska pamiętają o patronie portu, którym jest św. Jan Paweł II. - Pandemia pokrzyżowała nam wiele planów związanych z setnymi urodzinami Jana Pawła II. Pracownicy portu uczestniczyli już w Mszy św. dziękczynnej na terenie terminalu - zaznacza Radosław Włoszek.

Jan Paweł II wielokrotnie jako biskup, potem metropolita krakowski korzystał jako pasażer z portu w Balicach. Tutaj, w 2002 r. zakończył też swoją ostatnią pielgrzymkę do Polski

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję