Jerzy Kropiwnicki był jednym z inicjatorów i aktywnym uczestnikiem wieloletnich starań o przywrócenie święta Trzech Króli jako dnia wolnego od pracy.„Powrót Trzech Króli” to tytuł jego książki, w której przypomina historię jednego z pierwszych świąt ustanowionych przez Kościół, zniesionego w Polsce za czasów PRL i przywróconego w III RP.
Okazuje się, że obchody święta Epifanii odnotował już rzymski historyk Ammianus Marcellinus. Dzięki zapiskom pątniczki Egerii dowiadujemy się, że w 385 r. w Betlejem i Jerozolimie uroczyście świętowano Boże Narodzenie i Epifanię. Po przyjęciu chrztu przez księcia Mieszka I zaczęto świętować Boże Narodzenie i święto Trzech Króli – jako odrębne święta – na ziemiach polskich. Wielowiekową tradycję szanowały władze państw rozbiorowych i okupacyjnych. Decyzja o „likwidacji święta Trzech Króli” w wymiarze państwowym zapadła w Polsce za czasów rządów komunistycznych w 1960 r.
„Można się było spodziewać, że obalenie komunistycznej władzy spowoduje przywrócenie stanu panującego w Polsce niepodległej. Okazało się to trudniejsze, niż można było przypuszczać. Sejm «kontraktowy» nie zdobył się na ustawowe przywrócenie Święta Trzech Króli – przypomina Jerzy Kropiwnicki. – Zostało ono przywrócone po długiej walce – dopiero 6 stycznia 2011 r. był w kalendarzu dniem wolnym”. W książce opisana jest burzliwa historia tych starań.
By wyjaśnić znaczenie święta Trzech Króli, autor pisze: „Trzech Magów składających hołd Jezusowi Chrystusowi ma głęboką, niezwykle ważną symbolikę – pokłon składają przedstawiciele ówczesnych elit, pochodzący spoza narodu Izraela i jego ziemi, ze świata pogańskiego. Objawienie dokonało się wobec ludzi spoza judaizmu, spoza wyznawców Starego Testamentu”. Z czasem tradycja powiązała Trzech Króli z trzema kontynentami i nadała im imiona: Kacper, Melchior i Baltazar.
Autor opisuje również historię relikwii Trzech Króli, które obecnie znajdują się w katedrze w Kolonii, a także przypomina publiczne formy świętowania tego dnia w różnych krajach oraz związane z nim zwyczaje kulinarne.
Jerzy Kropiwnicki „Powrót Trzech Króli”. Wydawnictwo CMYK, Studio Sp. z o.o., ul. H. Sienkiewicza 44, 26-300 Opoczno.
„Przeszłość warto wydobywać z popiołów” [Felieton]
2026-11-16 15:10
ks. Łukasz
ks. Łukasz Romańczuk
Krypta katedralna
W listopadzie idąc nawą boczną katedry św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu natrafimy na otwartą kryptę. Można tam zejść i pomodlić się za zmarłych pasterzy kościoła wrocławskiego. Są tam pochowani m.in. kard. Adolf Bertram, kard. Bolesław Kominek, bp Wincenty Urban, abp Marian Gołębiewski, czy powojenny administrator apostolski ks. Karol Milik. To miejsce przypomina, że Kościół wrocławski ma swoją historię, a ludzie, którzy przez lata ją współtworzyli, odchodzą. Wspólnota jednak trwa i jest to wynikiem słów Jezusa Chrystusa i faktu, że On wciąż wzywa tę wspólnotę do prawdy, nawrócenia i nadziei.
Nie jest trudno zauważyć w krypcie nieobecności kardynała Henryka Gulbinowicza, który zmarł dokładnie 6 lat temu - 16 listopada 2020 roku. Nie spoczywa w katedrze; został pochowany w Olsztynie, po decyzji Stolicy Apostolskiej wykluczającej pochówek w katedralnej krypcie. Do dziś okoliczności jego pogrzebu pozostają mało znane i budzą wśród wiernych wiele pytań, a wśród nich pytanie o celebransa pogrzebu kard. Gulbinowicza.
Z siedmiu listów Apokalipsy liturgia wybiera dziś dwa ostatnie adresy, Sardes i Laodyceę. Żaden inny fragment Pisma nie mówi ostrzej do wspólnot urządzonych. Sardes ma opinię i ma diagnozę: „masz imię, które mówi, że żyjesz, a jesteś umarły”. Onoma echeis hoti zēs, masz markę żywotności. Renoma przeżyła rzeczywistość. Miasto Sardes dwukrotnie w historii padło przez zaskoczenie, bo załoga ufała niedostępności cytadeli. List gra tą pamięcią: „stań się czujnym i umocnij resztę, która miała umrzeć... jeśli więc czuwać nie będziesz, przyjdę jak złodziej”. Nawet w martwej statystycznie wspólnocie jest „reszta”: „masz w Sardes kilka osób, co swoich szat nie splamiły”. Bóg liczy imiennie tam, gdzie opinia liczy hurtowo. Laodycea, bogate miasto bankowości, tkactwa i medycyny okulistycznej, otrzymuje list bez jednej pochwały: „znam twoje czyny, że ani zimny, ani gorący nie jesteś... a tak, skoro jesteś letni, chcę cię wyrzucić z mych ust”. Chliaros, letni. Sąsiednie Hierapolis miało gorące źródła lecznicze, Kolosy zimną wodę pitną, Laodycea zaś wodę dowożoną, letnią i mdłą. Metafora była dla adresatów geograficznie dotkliwa. Autoportret miasta: „jestem bogaty i wzbogaciłem się, i niczego mi nie potrzeba”, zostaje odwrócony punkt po punkcie: „nie wiesz, że to ty jesteś nieszczęsny i godzien litości, i biedny, i ślepy, i nagi”. Trzy branże Laodycei dostają swoje rachunki. Kup u Mnie złota w ogniu oczyszczonego, białe szaty i balsam do namaszczenia oczu. Potem, w liście najsurowszym, staje zdanie najczulsze całej księgi: „oto stoję u drzwi i kołaczę: jeśli ktoś posłyszy mój głos i drzwi otworzy, wejdę do niego i będę z nim wieczerzał, a on ze Mną”. Pan wyrzucony przed drzwi własnego Kościoła nie odchodzi. Stoi i puka. Klamka jest po stronie letnich. Wieczerza czeka na jeden gest zawiasu. Dzisiejsza patronka, Elżbieta Węgierska, księżna, która po śmierci męża oddała wszystko ubogim i umarła w szpitalu własnej fundacji, mając dwadzieścia cztery lata, jest żywą odpowiedzią na list do Laodycei. To bogata, która kupiła złoto w ogniu oczyszczone. Jej róże z legendy pachną dokładnie tym, czego letnim brakuje, żarem.
Na pokładzie samolotu Lima – Rzym Leon XIV odpowiadał na pytania dziennikarzy. Z wdzięcznością mówił o świadectwach życzliwości, z jaką spotkał się w Ameryce Łacińskiej. Opowiedział, że był „spokojny”, gdy dowiedział się, że musi poddać się operacji płuca. Powtarzał, że nie jest „politykiem”, a tam, gdzie jedzie, mówi o Ewangelii. Wypowiedział się także na temat motu proprio „Traditionis custodes”
Leon XIV, w locie powrotnym z Limy do Rzymu, wyraził entuzjazm z powodu zakończonej właśnie szóstej podróży apostolskiej, podczas której odwiedził Urugwaj, Argentynę i Peru.
W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.