Tworzenie Akcji Katolickiej na ziemiach polskich rozpoczęto po odzyskaniu niepodległości. Nie było to jednak proste zadanie. Lata niewoli spowodowały znaczne różnice pod względem gospodarczym, społecznym i kulturalnym poszczególnych regionów naszego kraju. Mimo to w 1919 r. niektóre diecezje podjęły się prac duszpasterskich nad włączeniem osób świeckich do pracy apostolskiej, którym wyznaczono zadania na rzecz budowania państwa sprawiedliwości społecznej, opartej na nauczaniu Kościoła. Jak odbywało się to w zupełnie nowych warunkach, u progu trudnej niepodległości? Wszystko za sprawą ówczesnego biskupa krakowskiego księcia Adama Stefana Sapiehy, który to powołał Ligę Katolicką, zajmującą się szerzeniem uświadomienia katolickiego oraz stosowaniem zasad katolickich w życiu poprzez m.in. popieranie prasy i wydawnictw katolickich, czuwanie nad duchem szkolnictwa i ustawodawstwa. 8 lat później utworzona została Komisja Episkopatu dla Akcji Katolickiej, która koordynowała sprawy związane z powstaniem i rozwojem Akcji. Ostatecznie decyzję utworzenia Akcji Katolickiej w Polsce przyspieszył list watykańskiego Sekretarza Stanu kard. Piotra Gasparriego do kard. Augusta Hlonda z kwietnia 1929 r. Gasparri podkreślał w nim rolę i konieczność powołania tej organizacji na ziemiach polskich. Wreszcie po dyskusji podczas Konferencji Episkopatu Polski w tym samym miesiącu, zadecydowano o utworzeniu AK w Polsce. Wybuch wojny przerwał działalność tego stowarzyszenia. Po II wojnie światowej Kościół katolicki w Polsce stanął przed nieuniknioną konfrontacją z państwem komunistycznym. Wrogi światopoglądowi katolickiemu system za wszelką cenę dążył do zminimalizowania roli Kościoła w społeczeństwie i dominacji we wszelkich strefach życia społecznego. Niestety działania te skierowano także na Akcję Katolicką. Dochodziło do licznych przejawów dyskryminacji obywateli za ich przekonania religijne. Dopiero w 1996 r. decyzją Episkopatu Polski podczas Konferencji Plenarnej było odradzanie się Akcji Katolickiej w poszczególnych Kościołach diecezjalnych.

AK w archidiecezji wrocławskiej

Inaczej rzecz się miała w archidiecezji wrocławskiej. Ówczesny metropolita wrocławski kard. Henryk Gulbinowicz decyzję o powołaniu Akcji Katolickiej podjął jeszcze przed decyzją Episkopatu o reaktywacji jej w całej Polsce. W uroczystość Chrystusa Króla 26 listopada 1995 r. erygował Akcję Katolicką Archidiecezji Wrocławskiej i polecił ją opiece Świętych Patronów Dolnego Śląska. Należy zaznaczyć, że nie miałoby to miejsca, gdyby nie wezwanie Ojca Świętego Jana Pawła II, który mówił, że ,,Akcja Katolicka jest niezastąpionym środkiem formacji apostolskiej świeckich”.

Dziś archidiecezja wrocławska może poszczycić się prężnie działającą AK w poszczególnych parafiach. Co decyduje o powodzeniu Akcji Katolickiej? W pismach Sapiehy można znaleźć liczne wskazówki. Działalność AK należy dostosować do warunków miejsca „inaczej [Akcja] istniałaby tylko na papierze i pozbawiona byłaby warunków rozwoju”. Podkreślał mocno współpracę z innymi stowarzyszeniami katolickimi, ponieważ AK „tym łatwiej osiągnie swe cele”. I oczywiście sami ludzie...

Tak też jest m.in. w Parafialnym Oddziale Akcji Katolickiej im. ks. Franciszka Sudoła przy parafii NMP Matki Pocieszenia w Oleśnicy. Członkowie tutejszego POAK to świeccy apostołowie, gorliwi, szukający sprawy, a nie siebie, zdolni do pracy i poświęcenia się dla niej. To dzięki zaangażowaniu grupy przy parafii powstaje wiele cennych inicjatyw. Organizują m.in. tygodniowe ferie zimowe dla dzieci, wyjazdy kolonijne, pielgrzymki do Sobótki i Częstochowy, konferencje o kard. Stefanie Wyszyńskim, czy też biorą udział w uroczystościach patriotycznych. We wrześniu br. odbył się w Krakowie drugi w powojennej historii Krajowy Kongres Akcji Katolickiej pod hasłem ,,Nieśmy Ewangelię Nadziei”. Nie mogło tam zabraknąć oleśnickiego oddziału wraz z prezesem Zarządu Romanem Farysiem. – Było to bardzo radosne i budujące przeżycie, gdy ponad 1000 członków AK, przybyłych z całej Polski, ze śpiewem patriotycznych i religijnych pieśni, sztandarami i flagami, przemaszerowało z pl. Jana Matejki ulicami Starego Miasta i wokół Rynku do kościoła Mariackiego, w którym uroczystą Mszę św. koncelebrowaną na zakończenie Kongresu odprawił abp Stanisław Gądecki, metropolita poznański, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski. Przed procesyjnym wejściem do kościoła Halina Szydełko – prezes Zarządu KIAK odczytała przesłanie II Kongresu Krajowego Akcji Katolickiej – Nie lękajcie się. Nieśmy Ewangelię nadziei – podsumowuje wydarzenie.

Codzienna służba

Równie prężnie AK działa w parafii pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Namysłowie. Asystent kościelny, ks. Krzysztof Wojtaś zaznacza, że najważniesza jest współpraca z innymi oddziałami, nie tylko tymi w dekanacie, ale i w całej archidiecezji. Taką współpracą pochwalić się mogą m.in. z Akcją Katolicką w Bierutowie. Podobnie jak w Oleśnicy Akcję Katolicką utworzono tu w 1998 r., z tą różnicą, że Prezesem Zarządu jest kobieta – Teresa Zielonka.

W samym Wrocławiu odnaleźć można mnóstwo parafialnych oddziałów Akcji Katolickiej. Jedną z nich, jest nawiązująca powstaniem do poprzednich (1998 r.). Akcja Katolicka w parafii pw. Maksymiliana Marii Kolbego, przy ul. Horbaczewskiego. Asystentem kościelnym jest tu ks. prał. Czesław Majda, na którego wniosek pierwszym prezesem Zarządu mianowanym przez kard. Henryka Gulbinowcza został Leon Hetmański. Funkcję tę sprawował przez trzy kadencje, do 2011 r. Za zasługi w odradzaniu i rozwoju AK w archidiecezji wrocławskiej oraz za wieloletnią owocną służbę na stanowisku wiceprezesa Zarządu Archidiecezjalnego Instytutu Akcji Katolickiej i Zarządu POAK przy parafii św. M.M. Kolbego we Wrocławiu została mu przyznana, decyzją Kapituły Odznaczeń AK Archidiecezji Wrocławkiej, statuetka Chrystusa Króla. Jest to najwyższe odznaczenie Akcji Katolickiej. Prezes Senior pomimo sędziwego wieku jest aktywnym członkiem POAK i służy pomocą aktualnemu prezesowi Zarządu – Krzysztofowi Marszałkowi. – Jako członkowie POAK organizujemy święto Chrystusa Króla w naszej parafii, jak i uczestniczymy w obchodach tego święta w archidiecezji wrocławskiej – mówi pan Krzysztof.

– Najbardziej cieszy współpraca z oddziałem Caritas przy naszej parafii i Radą Parafialną, dzięki czemu wspólnie możemy zorganizować liczne akcje i zrobić więcej – reasumuje.

* * *

Przesłanie na 2015 r.

Archidiecezja Wrocławska liczy ok. 50 parafialnych oddziałów Akcji Katolickiej. Kierunkiem jej działania w roku 2015 jest Orędzie Fatimskie – proroctwo na nasze czasy. Dziś stajemy w obliczu niebezpieczeństwa odrzucenia przez wielu ludzi Boga i poddania się przez nich źle pojętej wolności, która zmierza do zniszczenia korzeni moralności ludzkiej i chrześcijańskiej. Najświętsza Panna wskazuje konkretne i praktyczne środki ratowania dusz i pokoju dla świata. Odpowiadając na to wezwanie członkowie Akcji Katolickiej powinni podjąć i rozpropagować wśród jak największej rzeszy wiernych:

– nabożeństwo pięciu pierwszych sobót miesiąca

– codzienny różaniec

– modlitwa w intencji biskupów biorących udział w Synodzie.

POAK w Archidiecezji Wrocławskiej znajduje się, m.in. w parafii pw. św. Karola Boromeusza w Wołowie, parafii pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Górze, parafii pw. św. Bartłomieja Apostoła i św. Jadwigi w Trzebnicy, parafii św. Jerzego w Ziębicach, czy we wrocławskiej parafii pw. św. Henryka.