Reklama

Niedziela Lubelska

Chełmska Pani w koronach

250 lat temu – 15 września 1765 r. – odbyła się pierwsza koronacja cudownego obrazu Matki Bożej Chełmskiej. Z tej okazji podczas wrześniowego odpustu, który przypada na święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, w bazylice Mariackiej w Chełmie odbędą się rocznicowe uroczystości

Niedziela lubelska 36/2015, str. 1-2

[ TEMATY ]

odpust

Grzegorz Zabłocki/Muzeum Chełmskie

Ikona Matki Bożej Chełmskiej

Ikona Matki Bożej Chełmskiej

Tegoroczny odpust będzie miał szczególnie uroczysty charakter. Nawiązuje do tego samo jego hasło: „Z Maryją przez wieki”. Chcemy podziękować Bogu za kilka wieków obecności cudownego obrazu Matki Bożej na Górze Chełmskiej – mówi ks. prał. Tadeusz Kądziołka, proboszcz parafii Mariackiej. – Uroczystości mają przypominać o wielkich wysiłkach biskupów unickich i wiernego ludu ziemi chełmskiej, którzy czynili wszystko, aby kult Matki Bożej w tym miejscu nie ustawał i żeby zapoznały się z nim nowe pokolenia Polaków wyznających wiarę w Boga i we wstawiennictwo chełmskiej Madonny – podkreśla.

Ikona Bogarodzicy

Obraz Matki Bożej Chełmskiej to jedno z ważniejszych dzieł sztuki bizantyjskiej. Niestety, nie znamy autora oryginału, który powstał prawdopodobnie w X wieku. Ikona została namalowana na płótnie rozciągniętym na cyprysowej desce. Ukazuje postać Bogarodzicy, która trzyma swego Syna. Postacie odziane są w ciemnoczerwone szaty, z elementami błękitu, gdzieniegdzie przetykane złotem. Na posrebrzanym tle widnieją kwiaty. W późniejszych wiekach malowidło doczekało się złotej sukienki, wysadzanej drogocennymi kamieniami.

Reklama

O. Jakub Susza w XVII wieku tak opisywał oryginalny obraz Matki Bożej Chełmskiej: „Malowanie tego obrazu prawie iest misterne i Majestatu pełne. Twarz u Panny y Matki Bożej, w skromności poważna, w powadze straszna, y w strachu iakoś przyjemna: a serce ludzkie occultis stimulis przenikajaca y do Nabożeństwa wzbudzająca (…). Na prawey ręce Obrazu tego Panna Błogosławiona, Zbawienie swoie y nasze Jezusa dzieciątko nosząc: okiem swoim Macierzyńskim, do oka iego Synowskiego, y Boskiego, per lectam lineam, z przedziwną symetrią zmierza: i jakobyś na żywą patrzał, nie tylko Boskie Syna swego oko, Boskie Syna swego serce; ale też każdego na się patrzącego, gołębiczemi oczyma swemi zrania” (pisownia oryginalna).

Oryginał obrazu Matki Bożej Chełmskiej zaginął podczas I wojny światowej. Dzisiaj w sanktuarium na Górze Chełmskiej możemy podziwiać replikę wykonaną przez Władysława Ukleję w 1938 r. Ten obraz koronował w 1946 r. ówczesny biskup lubelski Stefan Wyszyński. W 1957 r. miała miejsce jeszcze jedna koronacja obrazu chełmskiej Madonny. Po tym, jak z obrazu koronowanego przez bp. Wyszyńskiego skradziono korony, nowymi ozdobił go bp Piotr Kałwa.

Pierwsza koronacja obrazu

Przygotowania do pierwszej koronacji ikony Matki Bożej Chełmskiej rozpoczęto wówczas, gdy przez uczestników Sejmiku Ziemi Chełmskiej (m.in. Michała Potockiego, Karola Sapiehę i Jana Zamojskiego) został podpisany list z prośbą o koronację, skierowany do papieża Klemensa XII (1738 r.). Niestety, z powodu śmierci papieża nie doszło do koronacji.

Reklama

Za rządów bp. Pawła Wołodkowicza, jeszcze w 1735 r. rozebrano starą katedrę i rozpoczęto budowę nowej. Ukończył ją w 1756 r. następny chełmski biskup greckokatolicki Maksymilian Ryłło. 17 stycznia 1765 r. poselstwo ziemi chełmskiej wystarało się w Rzymie o dekret koronacji obrazu, wydany przez papieża Klemensa XIII. W ogłoszonym liście pasterskim z dnia 25 stycznia 1765 r. bp Ryłło wyznaczył koronację na 15 września. Ówczesny rządca diecezji tak opisuje te uroczystości w swoich dziennikach (pisownia oryginalna): „Kościół bogato przybrano. A najprzód Wielki Ołtarz cały był ubrany i karmazynowym aksamitem z galonami złotem i franclami takoż złotemi, gdzie tron i baldachim bogato był wystawiony, pod którym Obraz Matki Boskiej ulokowano, między rzęsistym światłem z jarzących świec na liktarzach srebrnych (…) Przy kaplicy nawy bocznej umieszczono sześć obrazów na których przedniejsze cuda Matki Boskiej przy tutejszym obrazie oświadczone były, m.in. uratowanie Chełma od Tatarów i zwycięstwo pod Beresteczkiem. Jeden z obrazów przedstawiał metropolitę Rusi Izydora, który po powrocie z Koncylium Florenckiego (1439 r.) ogłosił zjednoczenie Kościoła greckiego z katolickim i odprawiał mszę w chełmskiej katedrze przed cudownym obrazem”.

Uroczystości koronacyjne odbyły się przy biciu dzwonów we wszystkich chełmskich kościołach i wystrzałach z trzydziestu armat. Koronę dla Matki Bożej niosła do chełmskiej katedry Anna Rzewuska – wojewodzina wołyńska, a dla Jezusa Zuzanna z Rzewuskich Ledóchowska – kasztelanowa wołyńska. Koronacji dokonał greckokatolicki abp smoleński Herakliusz Lisański.

Zachowane ryciny Teodora Rakowieckiego z 1780 r. pokazują, jak wyglądały uroczystości. Są na nich specjalnie wybudowane na koronację cztery bramy triumfalne, fajerwerki i fasada nowej katedry. Miedzioryty zostały dołączone do wydanej w Berdyczowie w 1780 r. historii cudownej ikony pióra bp. Maksymiliana Ryłły. Książkę o koronacji wydali również bazylianie w Wilnie w 1765 r. Obraz Bogarodzicy był osiemnastym w kolejności koronowanym wizerunkiem w XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej.

Okolicznościowa wystawa

Uroczystym obchodom rocznicowym towarzyszy wystawa pt. „Skarby Baroku – 250-lecie koronacji obrazu Matki Bożej Chełmskiej”, przygotowana przez Muzeum Chełmskie. – Wystawa jest doskonałą okazją do przybliżenia dawnej panoramy naszego miasta, która zmieniała się na przestrzeni wieków. Chcemy pokazać, jak Chełm wyglądał jeszcze zanim powstały współczesne kościoły – mówi Krystyna Mart, dyrektor Muzeum Chełmskiego. – Na wystawie prezentujemy dokumenty i starodruki, jak choćby list bazylianina o. Jakuba Suszy do króla Jana Kazimierza – dodaje. Wśród innych cennych dokumentów możemy zobaczyć m.in. oryginał listu króla Jana Kazimierza, datowany na 10 maja 1651 r., z podpisami samego króla i jego sekretarza Alberta Kadzidłowskiego. W liście tym król zapewnia, że weźmie pod swoją opiekę na niespokojny czas wojen z Kozakami, ikonę Matki Bożej Chełmskiej. – Ten bezcenny dokument został zakupiony do zbiorów Muzeum Chełmskiego w 2009 r. dzięki finansowemu wsparciu różnych instytucji i mieszkańców Chełma. Był już prezentowany publicznie, ale ma ogromny związek z koronacją obrazu. O. Jakub Susza na polecenie bp. Terleckiego najpierw opisywał słynący już wówczas łaskami i cudami obraz po to, aby ten wizerunek można było później ukoronować – wyjaśnia Krystyna Mart.

Na wystawie można zobaczyć także inny cenny starodruk, dzieło już biskupa unickiego Jakuba Suszy pt. „Phoenix tertiato redivivus”. W nim zamieszczony jest szczegółowy opis ikony Matki Bożej Chełmskiej oraz 693 cudów dokonanych przez Boga za wstawiennictwem Maryi od XIII do XVIII wieku. Oprócz starodruków i dokumentów w Muzeum Chełmskim można zobaczyć też wiele grafik i obrazów z wizerunkiem Pani Chełmskiej, które pochodzą z różnych świątyń, obrazków i feretronów.

Chełm zaprasza

– Serdecznie zapraszam na nasze uroczystości odpustowe, które rozpoczną się już 7 września wieczorną Mszą św. Po niej przewidujemy m.in. nocną Drogę Krzyżową po Kalwarii Chełmskiej oraz czuwanie młodzieży. Będzie też nocne nabożeństwo Różańca fatimskiego i okazja do indywidualnych modlitw aż do samego rana. Natomiast następnego dnia podczas Sumy odpustowej z udziałem prymasa abp. Wojciecha Polaka będą poświęcone wieńce dożynkowe, przyniesione przez rolników z okolicznych miejscowości. Szczególnie chcę zaprosić dzieci i młodzież szkolną na uroczystą Mszę św. sprawowaną specjalnie dla nich na rozpoczęcie roku szkolnego – zaprasza ks. prał. Tadeusz Kądziołka.

* * *

Program uroczystości:

Poniedziałek 7 września
Godz. 16.00 – Powitanie pielgrzymek
Godz. 17.30 – Nabożeństwo maryjne
Godz. 18.00 – Msza św.
Godz. 21.00 – Czuwanie młodzieży (Apel Jasnogórski, Droga Krzyżowa, koncert)
Godz. 24.00 – Pasterka maryjna

Wtorek 8 września
Godz. 1.30 – Różaniec fatimski
Godz. 5.30 – Godzinki o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny
Godz. 6.00, 7.00, 8.00 – Msza św.
Godz. 9.00 – Msza św. z błogosławieństwem małych dzieci
Godz. 11.30 – Suma pontyfikalna pod przewodnictwem abp. Wojciecha Polaka, prymasa Polski (z poświęceniem wieńców dożynkowych i procesją eucharystyczną)
Godz. 16.00 – Msza św. z błogosławieństwem przyborów szkolnych
Godz. 18.00 – Msza św.

2015-09-03 11:16

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Tego mostu nie może zamknąć żaden wirus

2020-09-20 10:58

[ TEMATY ]

odpust

tablica pamiątkowa

męczennik

transgraniczna modlitwa

MJscreen/Twitter biskupa

Biskup odsłania tablicę.

Biskup odsłania tablicę.

Diecezjalne uroczystości ku czci św. Melchiora Grodzieckiego miały w tym roku inny charakter, niż zwykle, z powodu koronawirusa. Odbywały się po polskiej i czeskiej stronie Cieszyna na poziomie parafialnym, przy relikwiach Męczenników Koszyckich, bez transgranicznej procesji z relikwiami męczennika i bez delegacji z diecezji.

W obu kościołach – św. Marii Magdaleny w Cieszynie i Najświętszego Serca Pana Jezusa w Czeskim Cieszynie uroczystości rozpoczęły się nabożeństwem ku czci św. Melchiora z Koronką do Bożego Miłosierdzia. Po czym zostały odprawione koncelebrowane Msze św. W kościele św. Marii Magdaleny w Cieszynie wikariusz generalny ks. dr Marek Studenski odczytał list z pozdrowieniami od biskupów zza Olzy: ostrawsko-opawskiego bp. Františka Lobkowicza i administratora apostolskiego bp. Martina Davida, który przewodniczył liturgii po czeskiej stronie.

To nowe doświadczenie jest jak duchowy most, który łączy się i nie może go zamknąć żaden wirus czy przepisy rządowe" – brzmiała treść listu biskupów.

Bp R. Pindel w homilii zauważył, że św. Melchior jest dla nas orędownikiem i wzorem, jak naśladować Jezusa Chrystusa. Nawiązał również do napomnień, stwierdzając że zdarza się, iż to nie upomnienie braterskie, ale skutki błędów i grzechu, okazują się skutecznym impulsem do nawrócenia. Gdy błądzący powraca, potrzeba tylko radości wspólnoty Kościoła – upominających i skrzywdzonych.

Jeszcze przed Mszą św. biskup Roman Pindel wraz z bp. Piotrem Gregerem odsłonił pamiątkową tablicę w kaplicy poświęconej św. Melchiorowi. Tablica upamiętnia zakończony już Rok św. Melchiora obchodzony w diecezji z okazji 400-lecia jego męczeńskiej śmierci. Owocami tego czasu są osobiste spotkania ze Świętym w dekanatach diecezji, film promujący miasto Cieszyn, seria wykładów przybliżających jego życie oraz 2 przewodniki – jeden przypominający miejsca związane ze Świętym, a drugi oprowadzający po najważniejszych miejscach kultu w diecezji. Publikacje oraz odsłonięta tablica zostały sfinansowane z funduszy przyznanych przez Sejmik Województwa Śląskiego, który to ustanowił Rok 2019 w województwie śląskim Rokiem św. M. Grodzieckiego.

Więcej o odpuście w bieżącej Niedzieli na Podbeskidziu nr 38 na 20 września.

CZYTAJ DALEJ

Rzecznik MZ: będą nowe obostrzenia w strefach czerwonych i żółtych

2020-09-25 11:43

[ TEMATY ]

Ministerstwo Zdrowia

obostrzenia

Adobe Stock

Minister zdrowia zaproponuje nowe obostrzenia w strefach czerwonych i żółtych. Będą dotyczyły spotkań międzyludzkich – poinformował w piątek rzecznik resortu Wojciech Andrusiewicz. Dodał, że informacje o nowych obostrzeniach zostaną przedstawione w przyszłym tygodniu.

Rzecznik MZ na konferencji prasowej zapowiedział nowe obostrzenia w strefach czerwonych i żółtych.

"Minister zdrowia zaproponuje obostrzenia w strefach czerwonych i żółtych i najprawdopodobniej te nowe obostrzenia w niedługim czasie się pojawią. Będą to obostrzenia dotyczące możliwości spotkań międzyludzkich, kontaktów" – powiedział rzecznik.

Dodał, że minister zdrowia przedstawi informacje o nowych obostrzeniach w przyszłym tygodniu.

"Przekonacie się państwo w przyszłym tygodniu. Każdy z nas może przewidywać, obserwując to, co się dzieje w innych państwach, choćby w Europie, jakie są wprowadzane restrykcje, raczej dotyczące większych zbiorowisk, tam, gdzie więcej osób się organizuje, gdzie się spotyka. To już minister Adam Niedzielski przedstawi" – powiedział rzecznik.

Przekazał, że obecnie w resorcie zdrowia trwa spotkanie ministra Adama Niedzielskiego z zespołem do spraw opiniowania zmian w zakresie ochrony zdrowia w Polsce.

"Między innymi dyskutowana jest realizacja bieżącej strategii walki z koronawirusem. Trwają teraz dosyć gorące, bo z nich wychodzę, narady ze specjalistami, w jakim zakresie jeszcze bardziej wprowadzić zalecenia, które mogłyby nas chronić przed zakażeniami oraz pomóc lekarzom w obsłudze pacjentów" – powiedział Andrusiewicz.

Dodał, że w najbliższym czasie liczba przypadków będzie dalej rosnąć. Zaapelował po raz kolejny o przestrzeganie zasad sanitarnych – noszenie maseczek, zachowanie dystansu i dezynfekcje.

"To, co przewiduje strategia walki z COVID-19 na jesień, to nie jest walka z powstrzymaniem koronawirusa przed naszymi granicami. My z tym koronawirusem będziemy się mierzyć na co dzień, dlatego strategia przewiduje punktowe reagowanie np. wprowadzanie obostrzeń w powiatach" – wskazał Andrusiewicz.(PAP)

autorka: Karolina Kropiwiec, Magdalena Gronek, Dorota Stelmaszczyk

kkr/ mgw/ dst/ joz/

CZYTAJ DALEJ

Patronka Warszawy i strażniczka Polski jednoczy wszystkich

Papież Franciszek otrzymał w prezencie od Andrzeja Dudy obraz Matki Bożej Łaskawej, patronki Warszawy. W 1652 r. Polacy modlili się do Matki Bożej Łaskawej o ustanie epidemii. Po ustaniu zarazy ogłoszono Matkę Bożą Łaskawą patronką Warszawy.

- Matka Boża Łaskawa jednoczy wszystkich w modlitwie - podkreśla ks. Krzysztof Ziółkowski, kustosz powstającego sanktuarium św. Jana Pawła II w Radzyminie, przy którym stanie pomnik będący wotum za pomoc Matki Bożej w obronie Warszawy w 1920 roku.

Duchowny opowiada, w jaki sposób do radzymińskiej parafii trafił obraz Matki Bożej Łaskawej. - Nieznana nam pani przekazała nam obraz Matki Bożej Łaskawej, który pierwotnie miał być feretronem. Obraz oprawiony był w bogato zdobione złote ramy. Okazał się jednak zbyt ciężki, żeby nosić go w procesjach. Miesiąc później biskup Romuald Kamiński wyszedł z inicjatywą, aby przy powstającym Sanktuarium postawić figurę Matki Bożej Łaskawej, a obraz umieścić w głównym ołtarzu - mówi ks. Ziółkowski.

Szczegółowe informacje na temat wsparcia budowy pomnika Matki Bożej Łaskawej można znaleźć tutaj.

Od początku pandemii w diecezji warszawsko-praskiej każdego wieczora prowadzona jest modlitwa różańcowa przed obrazem Matki Bożej Łaskawej, który towarzyszy męskim wspólnotom na Starym Mieście podczas publicznego różańca w pierwsze soboty miesiąca. Biskupi warszawsko-prascy, którzy zainicjowali tę modlitwę, słowami Jana Pawła II zawierzyli przed obliczem Łaskawej Pani Warszawę i Polskę.

Przed Jej wizerunkiem modlili się wierni stolicy w XVII w. podczas panującej wtedy zarazy, a Rada Miasta ogłosiła Matkę Bożą Łaskawą patronką stolicy. Maryja zasłynęła z interwencji podczas „Cudu nad Wisłą” i dwukrotnego pojawienia się w 1920 r. na polach Bitwy Warszawskiej, między Radzyminem a Ossowem.

24 marca 1651 r. obraz został koronowany (była to pierwsza koronacja w Polsce maryjnego obrazu), a Matka Boża Łaskawa stała się nie tylko patronką stolicy, ale i Strażniczką Polski.

Dziś w Radzyminie dzięki licznym darczyńcom powstaje sanktuarium św. Jana Pawła II jako wotum wdzięczności za Cud nad Wisłą. Parafia chce zdążyć z ukończeniem prac związanych z budową świątyni przed 100. rocznicą „Cudu nad Wisłą”. Budowę sanktuarium można wspierać poprzez przekazywanie datków.

W XVII wieku na Mazowszu nie było niemal domu bez malowanego czy drukowanego obrazka wybawicielki od zarazy i wszelkiego utrapienia. „Trudno byłoby, nie tylko w czasie zarazy, znaleźć kogoś, kto by nie miał medalika Madonny od zarazy. Nosili je wszyscy, nie tylko katolicy, lecz także innowiercy! Panowało powszechne przekonanie, że Najłaskawsza temu, kto prosi, opieki nie odmawia, nie patrząc na wyznanie petenta!” – pisze Ewa J. P. Storożyńska w książce „Matka Boża Łaskawa a Cud nad Wisłą”.

Autorka wznowionego wydania publikacji przypomina, że „do Madonny o Łaskawym Obliczu coraz liczniej przyjeżdżali wierni z innych miast, by się pokłonić i wzywać Jej protekcji”. Współautor książki, ks. Józef Bartnik wskazuje: „Do Maryi, naszej Mamy możemy mieć pełne zaufanie i pewność, że powierzonymi osobami, sprawami się zaopiekuje, trudnościom zaradzi, problemy rozwiąże”. Duchowny zachęca do zawierzenia Matce Bożej swoich problemów, bolączek, oczekiwań czy niespełnionych marzeń. „Maryja nie tylko Was wysłucha, ale miejcie pewność, że wszystkie powierzone Jej problemy sama rozwiąże” - zaznacza kapłan, który otrzymał liczne świadectwa osób wskazujących na szczególne wstawiennictwo Matki Bożej w sytuacjach po ludzku beznadziejnych.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję