Reklama

Wiadomości

Efekt Chazana

Dawno w Polsce nie było tak szerokiej debaty publicznej, jak ta, którą wywołał lekarz – prof. Bogdan Chazan swoim powołaniem się na klauzulę sumienia, odmawiając wykonania aborcji. Liberalne media nie zostawiły na profesorze suchej nitki, gorący spór przetoczył się także przez Internet. I trzeba przyznać, że nie była to li tylko wulgarna pyskówka, tak zazwyczaj charakterystyczna dla tego najbardziej wolnego medium. Spór zatoczył szersze kręgi i nie ograniczył się wyłącznie do linczowania prof. Chazana przez środowiska lewicowe i feministyczne. Jeśli nie liczyć – mimo wszystko jak zwykle licznych – głosów wyrażających prostacko pojmowaną wolność i prawa człowieka, można powiedzieć, że tym razem debata społeczna weszła na nieco wyższy poziom. Także w sieci poprzez chaos obu sprzeczających się stron przebiły się poważne refleksje światopoglądowe, filozoficzne i polityczno-prawne. A co najważniejsze, na chwilę odżyło słowo „sumienie”, do tej pory raczej spychane na margines i do religijnego kąta.

Wykreślanie sumienia

Niewykluczone, że dzięki nieugiętej postawie prof. Chazana wielu z nas zaczęło się zastanawiać nad obecnością – a może raczej nieobecnością – sumienia w życiu codziennym: osobistym, rodzinnym, zawodowym, społecznym, narodowym... Zwłaszcza w rewirach nieobjętych regulacją prawną w formie tzw. klauzuli sumienia. Okazało się, że bardzo wiele jest tu do przemyślenia i do rozwiązania, ale przede wszystkim że bardzo wielkie mamy w tej mierze pomieszanie z poplątaniem, że w kwestii samego sumienia bardzo jesteśmy pogubieni.

Do dyskusji włączyli się nie tylko politycy i dziennikarze – niekoniecznie po to, by się zastanawiać nad stanem własnego sumienia – ale także przedstawiciele wielu innych środowisk i grup zawodowych. Wielka jest różnorodność stanowisk i opinii; przedstawiciele niektórych zawodów chcieliby takiego ułatwienia życia, jakie daje klauzula sumienia jako prawna ochrona pozwalająca na dochowanie uczciwości zawodowej (choć, jak widać, prof. Chazanowi takiej ochrony nie dała). Wielu jednak uważa, że żadne regulacje prawne niczego tu nie rozwiążą, bo sumienie, jeśli je w ogóle mamy, jest wyłącznie naszą indywidualną sprawą. Pewien wpływowy publicysta obwieścił, że „lekarzem nie powinien być człowiek z poglądami, które ograniczają jego pracę”. Zgodnie z tą wykładnią, krytycy postawy prof. Chazana odsyłali go już do prostych robót, a ostatecznie decyzją administracyjną został on pozbawiony dyrektorskiego stanowiska w szpitalu. Cóż więc z tego, że lekarze mają swoją klauzulę sumienia, skoro powołanie się na nią grozi utratą pracy?

Reklama

Gdyby na wolność sumienia zaczęli się powoływać przedstawiciele innych zawodów – straszą lewica i skrajni liberałowie – to w Polsce zapanuje totalny bałagan, a w końcu zaistnieje państwo wyznaniowe, ciemnogród. Klauzula sumienia, która obowiązuje w większości krajów świata – także w tych bardzo cywilizowanych i nowoczesnych – w Polsce jest traktowana jako wyraz zacofania. W dyskusji wokół sprawy prof. Chazana coraz częściej jest więc podnoszone hasło szczelnego rozdziału państwa od Kościoła. Bo w przeciwnym razie piekarze nie będą piec chleba z zagranicznej „niekatolickiej” mąki, strażacy będą gasić wybrane „zgodnie z sumieniem” pożary, a nauczyciele zaczną uczyć samych bzdur, np. kreacjonizmu, zamiast teorii Darwina. Najgorsze jest to, że sprokurowane w taki sposób proste – a właściwie prostackie – argumenty trafiają do tzw. prostych ludzi, sugerują, że pojęcie sumienia należy po prostu wykreślić z codzienności.

Pytania o etykę

Skoro media i dziennikarze z samej swej natury są weryfikatorami i krytykami ludzkich sumień, to powinni zacząć od siebie. Tymczasem raczej hołdują zasadzie, że to, co piszą, jest po prostu towarem, który musi się dobrze sprzedać. Zrobią wszystko, żeby nie stracić pracy, żeby móc spłacać wysokie kredyty, podczas gdy innych pouczają, że np. nie muszą być lekarzami, nauczycielami, że mogą wybrać prostszą pracę, skoro ta, lepiej płatna, nie godzi się z ich sumieniem. Uporczywie postulują prostą likwidację nie tyle wszelkich odmian klauzuli sumienia, ile samego sumienia.

Bez wątpienia zawód lekarza należy do najbardziej „związanych z sumieniem”, ponieważ w sposób bezpośredni dotyka życia i śmierci człowieka. Tak było od zarania istnienia tego zawodu; przysięga Hipokratesa pochodzi z V wieku przed Chrystusem. Nie da się ukryć, że dziś w kraju takim jak Polska, gdzie stan i system opieki medycznej (zwanej jeszcze niedawno służbą zdrowia) jest wprost fatalny, również ocena sumienności lekarzy w codziennych kontaktach z pacjentami jest fatalna. Ani politycy, ani media nie interesują się tym niepokojącym zjawiskiem w takim stopniu, jak sumieniem jednego profesora, który miał odwagę zachować się przyzwoicie, czyli zgodnie z własnym sumieniem.

Reklama

Obserwując dzisiejsze polskie realia – nie tylko medyczne – można wysnuć wniosek, że właśnie przyzwoitość częściej bywa krytykowana i karana niż niekompetencja, bylejakość pracy, szwindle, przekręty. Prawna podpórka w postaci klauzuli sumienia przydałaby się dziś w wielu zawodach, choć po części można zgodzić się także z argumentacją, że być może wywołałoby to więcej zamieszania niż praktycznego pożytku.

W obrębie poszczególnych zawodów kodeksy etyczne istniały od zawsze i budowały coś, co dziś nazywamy społecznym zaufaniem. Kodeksy te bazowały głównie na sumieniu, honorze i uczciwości, a w następnej dopiero kolejności korzystały z ewentualnych umocowań prawnych. Od starożytności swoje kodeksy mieli adwokaci i rycerze, od średniowiecza – nauczyciele i rzemieślnicy. Niejako za sprawą prof. Chazana w przestrzeni publicznej pojawiły się także pozytywne pytania, np. o możliwość odrestaurowania tej starodawnej skodyfikowanej etyki, ponieważ dzisiejsze życie zawodowe jest tak bardzo skomplikowane i trudne, że osamotnione indywidualne sumienie (jeśli jeszcze tkwi w człowieku) okazuje się bezradne, a ogólne regulacje prawne są mało pomocne w konkretnych sytuacjach.

Znana z wyrazistej lewicowości Magdalena Środa z Zakładu Etyki Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego pisze: „Jeśli ktoś nie ma moralnej wrażliwości, jeśli brak mu sumienia, jeśli nie jest człowiekiem przyzwoitym i uczciwym skądinąd (dzięki wychowaniu, nawykom, wierze, autorytetom czy własnym przemyśleniom), to żadna etyka zawodowa mu nie pomoże ani go nie zbawi”. Ale dodaje też: „Grając na giełdzie, idąc do szpitala, udając się do adwokata czy będąc obywatelem zależnym od polityków, dobrze byłoby mieć inne gwarancje zawodowej rzetelności, bezstronności i uczciwości maklerów, lekarzy, adwokatów czy polityków niż te, że nie łamią oni przepisów prawnych, lub też że – na ogół – mają czyste sumienia”. Wobec takiego naświetlenia sprawy narzuca się pytanie, dlaczego to akurat do lekarza powszechnie znanego z etycznego nieprzejednania w sprawie aborcji zwrócono się o jej dokonanie? I dlaczego to środowiska lewicowo-liberalne, jakoby szanując prawo i „czyste sumienia”, natychmiast podniosły tak wielkie larum i z góry skazały prof. Chazana na infamię?

Przywracanie sumienia

Efektem ubocznym – na pewno niezamierzonym przez głosicieli „afery Chazana” – jest narastanie liczby grup zawodowych upominających się o przypisanie im klauzuli sumienia. Od dawna upominają się o nią prawnicy, ale słyszą odpowiedź przeciwników ze swego środowiska, że taka klauzula zastosowana do zawodów prawniczych będzie przeszkadzać w realizowaniu innych konstytucyjnych praw, np. prawa do obrony, bo adwokat może odmówić występowania w obronie z urzędu oskarżonego o zabójstwo, gwałt czy pedofilię. A co, gdy np. komornik ma zająć majątek schorowanej staruszki, która nie płaci za prąd, bo wszystkie pieniądze wydała na leki? Itd., itp.

Całkiem spora liczba prawników upiera się jednak przy swoim. Na mocy art. 25 Konstytucji RP, który gwarantuje „swobodę wyrażania poglądów religijnych w życiu publicznym”, domagają się oni możliwości odwołania się do sumienia i Boga. Adwokaci, radcy prawni, komornicy oraz notariusze chcą, aby w składanym ślubowaniu mogli dodać słowa: „Tak mi dopomóż Bóg” (dotychczas taką możliwość mają jedynie sędziowie i prokuratorzy).

Na przekór wszelkim propagandowym zamierzeniom zaistniał więc bumerang – zarówno wśród lekarzy, jak i w wielu innych środowiskach zawodowych pojawiły się deklaracje wiary: deklaracja wiary i sumienia nauczycieli polskich, deklaracja wiary nauczycieli katolickich i studentów pedagogiki. I to na pewno nie koniec.

2014-08-05 15:18

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Oświadczenie Katolickiego Stowarzyszenia Lekarzy Polskich wobec ataków na prof. Bogdana Chazana

[ TEMATY ]

aborcja

prof. Chazan

atak

Informacja prasowa

Ze smutkiem i niepokojem dowiedzieliśmy się o wydarzeniach, które miały miejsce w Łodzi w dniu 7 listopada 2019 roku oraz w Gnieźnie w dniu 8 listopada i dotyczyły wice prezesa naszego Stowarzyszenia Profesora Bogdana Chazana.

Profesor Bogdan Chazan, zaproszony przez łódzką Fundację „Życie” na publiczny pokaz filmu „Nieplanowane” w kinie „Charlie” i dyskusję po projekcji, został przed wejściem do kina zaatakowany przez tłum agresywnych osób mających w dłoniach plakaty i krzyczących; „prowokator” i „hipokryta”. Kilku mężczyzn podbiegło do Profesora, inni usiłowali ich uspokoić i odciągnąć na bok. Jeden z mężczyzn usiłował wcisnąć profesorowi za kołnierz plakat z napisem, prawdopodobnie po to, by zrobić mu następnie zdjęcie z plakatem na szyi.

Przed kinem stal samochód policyjny, ale policja nie interweniowała. Z pomocą nieznanego mężczyzny profesorowi udało się dostać do drzwi i wejść na widownię kina. Poinformował zebranych o awanturze przed kinem i podziękował nieznanemu mężczyźnie za pomoc. Jesteśmy wdzięczni za ten gest obrony lekarza.

Następnego dnia w Miejskim Domu Kultury w Gnieźnie odbyła się konferencja na temat in vitro. Profesor Bogdan Chazan był jednym z wykładowców. Jedna z uczestniczek usiłowała zakłócić przebieg konferencji. Po jej zakończeniu organizatorzy bezpiecznie przeprowadzili Profesora do samochodu, do którego wsiadał otoczony obraźliwymi plakatami i głośnymi wyzwiskami.

Uznajemy słowne znieważanie i napaść fizyczną na profesora Bogdana Chazana w Łodzi i Gnieźnie za karygodne. Protestujemy przeciwko akcjom mających na celu niszczenie zaufania społecznego do lekarzy. Solidaryzujemy się z działaniami Profesora w obronie ludzkiego życia, gdyż zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej „Powołaniem lekarza jest ochrona życia i zdrowia ludzkiego, zapobieganie chorobom, leczenie chorych oraz niesienie ulgi w cierpieniu; lekarz nie może posługiwać się wiedzą i umiejętnością lekarską w działaniach sprzecznych z tym powołaniem” a „Dla wypełnienia swoich zadań lekarz powinien zachować swobodę działań zawodowych, zgodnie ze swoim sumieniem i współczesną wiedzą medyczną”

W imieniu Katolickiego Stowarzyszenia Lekarzy Polskich:

dr n.med. Elżbieta Kortyczko, Prezes KSLP, specjalista pediatrii i neonatologii lek. Grażyna Rybak, Delegat Oddz. Mazowieckiego KSLP specjalista pediatrii

CZYTAJ DALEJ

Hiszpania: we wrześniu negocjacje ws. opodatkowania Kościoła

2020-08-03 18:32

[ TEMATY ]

podatki

Hiszpania

PAP

Centrolewicowy rząd Hiszpanii zapowiedział, że we wrześniu rozstrzygnięta zostanie kwestia zmian w sprawie opodatkowania dóbr materialnych Kościoła katolickiego. Kwestia ta od kilku lat jest tematem sporu pomiędzy rządzącą krajem Hiszpańską Socjalistyczną Partią Robotniczą (PSOE), kierowaną przez premiera Pedra Sancheza, a władzami Kościoła w tym kraju.

Jednym z głównych punktów w programie socjalistów jest egzekwowanie od instytucji kościelnych tzw. IBI, czyli podatku od nieruchomości kościelnych, które nie są związane bezpośrednio z kultem religijnym.

Pod koniec lipca Konferencja Episkopatu Hiszpanii otrzymała wyjaśnienie od wicepremier Carmen Calvo, że gabinet Pedra Sancheza oczekuje w tej sprawie m.in. na pełny raport hiszpańskiego Trybunału Obrachunkowego, odpowiednika polskiej NIK.

Przedstawicielka centrolewicowego rządu Hiszpanii wyraziła nadzieję, że we wrześniu ruszą rozmowy między stroną państwową i kościelną w sprawie uregulowania zmian podatkowych, w tym IBI.

Zapewniła, że gabinet Sancheza nie zamierza jednak ingerować w zapisy konkordatu między Hiszpanią a Stolicą Apostolską.

W 2002 r. rząd Hiszpanii zobowiązał do płacenia podatku od dóbr materialnych jedynie fundacje oraz stowarzyszenia związane z Kościołem katolickim oraz innymi działającymi na terenie tego kraju związkami religijnymi.

CZYTAJ DALEJ

Bp Tomasik: domagają się tolerancji, a sami nie szanują postaw innych

2020-08-04 16:05

[ TEMATY ]

Bp Henryk Tomasik

episkopat.pl

Bp Henryk Tomasik

- Domagają się szacunku dla swoich postaw i poglądów są nietolerancyjne wobec innych – powiedział biskup radomski Henryk Tomasik, który nawiązał do profanacji figury Chrystusa Zbawiciela z Krakowskiego Przedmieścia przez aktywistki LGBT.

Bp Tomasik zwrócił uwagę na wartości takie jak Bóg, Najświętszy Sakrament, świątynie, obrazy, które należy szanować.

- One są dla nas znakami obecności Boga. Z naszej strony są zachętą do tego, by uszanować osobę Boga i Matki Bożej. Profanacje krzyży mają charakter już wtórny. Najważniejsze dla nas jest to, abyśmy nie zatracili świadomości, że osoba Boga jest święta. Profanacja to obraza Boga, Matki Bożej, niszczenie tego co najświętsze – powiedział bp Tomasik na antenie Radia Plus Radom.

Drugim wymiarem profanacji według hierarchy jest „obraza wierzących, brak szacunku dla wierzących, których jest dużo w naszym kraju”.

- Kolejnym wymiarem profanacji to problem kultury. Osoby, które domagają się szacunku dla swoich postaw i poglądów są nietolerancyjne wobec innych. To jest ciekawe. Te osoby domagają się tolerancji a same nie szanują postaw innych ludzi. To pewna sprzeczność – zwrócił uwagę biskup radomski.

Bp Tomasik uważa, że przed wszystkimi jest wyzwanie wychowawcze, aby dzieci i młodzież uczyły się szacunku dla Boga i drugiego człowieka. - Czym innym jest dyskusja światopoglądowa a czym innym jest szacunek dla człowieka. Chrześcijanin przyjmuje postawę szacunku dla człowieka, choć może podjąć dyskusję z poglądami tego człowieka i musi się z tym zgadzać. Bolesne jest to, ze w Polsce są takie wydarzenia – mówił biskup w audycji „Kwadrans dla Pasterza”.

W dalszej części programu bp Tomasik przypomniał doniesienia francuskiej prasy, która przekazała informacje, że w ciągu roku doliczono się 1063 aktów antychrześcijańskich profanacji. - To zjawisko ogólnokulturowe. Tu potrzeba wołania o wzajemny szacunek. Im więcej ataków na księży czy Kościół, tym więcej aktów profanacji. Istnieje niebezpieczeństwo, że te akty będą eskalowały. Szczególnie bolą profanacje krzyży. Nie wyobrażam sobie profanacji symboli innych religii. Co by się wówczas działo? - zakończył bp Henryk Tomasik.

Audycja "Kwadrans dla Pasterza" na antenie Radia Plus Radom w każdą sobotę o godz. 8.05 i w niedzielę o godz. 14.05.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję